Žabljak
Pretežno oblačno
16.5 °C
Pljevlja
Pretežno oblačno
20.6 °C
Herceg Novi
Pretežno oblačno
24.4 °C
Nikšić
Pretežno oblačno
22.3 °C
Cetinje
Oblačno
21.8 °C
Bar
Pretežno oblačno
27.3 °C
Podgorica
Umjereno oblačno
27.7 °C
Ulcinj
Pretežno oblačno
26.0 °C
Kolašin
Pretežno oblačno
20.2 °C

Kalendar

25. 05. 2019. 00:00   >>  23:57 0

25. maj

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1396. u okršaju s vojskom Đurđa II Stracimirovića Balšića, poginuo je Radič Crnojević. Taj sukob su uzrokovale stare nesuglasice Crnojevića i Balšića i pretenzije Radiča Crnojevića na posjede Balšića.

1786 - U zatvoru u Amsterdamu izvršio je samoubistvo pustolov i pisac, konte Stefan Zanović. Rođen je u Budvi 1751. Osnovnu i srednju školu završio je u Veneciji, a studirao je u Padovi. Pisao je pjesme, drame, istorijsko-političke spise, epistolarnu prozu. Pored najpoznatijeg djela „Turska pisma“, napisao je i ostvarenja istoriografskog karaktera „Veliki Kastriot Albanije“ i „Šćepan Mali“, kao i drame „Dinona“, „Atrej“, i „Turska svadba“.  Pisao je na francuskom i italijanskom jeziku. Predstavljao se kao crnogorski i albanski knez.

1828 - Rođen je crnogorski knjaz Danilo Petrović, prvi svjetovni gospodar Crne Gore iz dinastije Petrović - Njegoš. Na zahtjev knjaza Danila, crnogorski Senat donio je akt o proglašenju Crne Gore za knjaževinu, što je priznala Rusija, a prećutno  i  Austrija. Tim činom knjaz Danilo je izvršio političku sekularizaciju – odvojivši crkvenu, odnosno duhovnu vlast od svjetovne. U namjeri da Crnu Goru modernizuje, izvršio je niz reformi, reorganizovao vojsku, donio Zakonik kojim je definisao unutrašnji život knjaževine, odupro se Prvom pohodu Omer-paše Latasa na Crnu Goru, izvojevao pobjedu na Grahovcu  kojom je doprinio jačanju ugleda  Crne Gore u Evropi i potvrđivanju njenog suvereniteta i nezavisnosti. Knjaz Danilo ubijen je u Kotoru 13. avgusta 1860. godine.

1892 - Dvadeset peti maj zvanični je datum rođenja bivšeg predsjednika SFR Jugoslavije Josipa Broza Tita i za vrijeme njegove vladavine slavljen je kao Dan mladosti. Prema nekim podacima datum Titovog rođenja je 7. maj.

1897 - U Lugovima kod Kolašina rođen je Radosav Medenica, germanista, književni kritičar, prevodilac i pisac udžbenika i jedan od pokretača časopisa "Istorijski zapisi".  S njemačkog je preveo Gezemanovo djelo "Čojstvo i junaštvo starih Crnogoraca". Radosav Medenica umro je u Beogradu 29. oktobra 1987.

1908 - Počeo je sudski proces 49-orici optuženih za namjeru likvidacije crnogorskog knjaza Nikole, ministara i članova porodice Petrović - Njegoš, te pokušaja državnog puča u Crnoj Gori. Proces poznat kao suđenje učesnicima  "bombaške afere" vođen je na Cetinju i trajao je do 13. juna iste godine.

1930 - U Podgorici je  iz štampe izašao prvi broj nedjeljnika "Zeta",  izuzetno značajnog glasila u Crnoj Gori između dva svjetska rata. Koncepcijski je bio okrenut interesima radničkog pokreta i otvoren za pripadnike i simpatizere političkih stranaka ukinutih šestojanuarskom diktaturom Aleksandra Karađorđevića. Osnivač lista bio je je Jovan-Jozo Vukčević s braćom Mitrom i Stevanom. Osnivač, direktor i glavni urednik „Zete“, Jovan Vukčević djelovao je i izvan svoga lista i bio dopisnik  „Glasa Crne Gore, „Junajted Presa“ i član redakcije beogradskog dnevnika „Pravda“. Zahvaljujući njegovoj svestranoj ličnosti (novinar, sportista, pozorišni kritičar, publicista), ali i slobodoumnosti u uslovima ondašnje režimske diktature i obespravljenosti Crne Gore, nedjeljnik „Zeta“ bio je reprezentativan izraz domaćih i inostarnih zbivanja. Bavio se, takođe, crnogorskom prošlošću, ideološkim pitanjima crnogorske međuratne književnosti i, po cijenu oštrih kritika i zabrana, podvrgavao provjeri odluke nelegalne Podgoričke skupštine 1918. Crnogorski istoričar Branislav Kovačević zapisao je da je „onovremena „Zeta“ značajno uticala na oživljavanje narodne svijesti o dostojanstvu vlastite kulture, nacionalnog identiteta i državnog suvereniteta“. List je prestao da izlazi 6. aprila 1941, a Jovan-Jozo Vukčević priključio se narodnooslobodilačkom pokretu i Trinaestojulskom ustanku. U septembru iste godine, svoju je štampariju ustupio Glavnom štabu partizanskih snaga u Crnoj Gori. Kao rodoljub i učesnik NOB-a, zatvaran je i mučen u podgoričkim zatvorima, a 6.juna 1942. s 56 drugova antifašista strijeljan na Kućama Rakića, na desnoj obali Cijevne. Jovan Vukčević bio je najmlađi sin Periše Vukčevića, osnivača i vlasnika štamparije, knjižare, knjigoveznice i pečatoreznice „Zeta“ (1928), „prvog novinsko-štamparskog preduzeća u Crnoj Gori s najsavremenijom opremom“, zabilježio je dr Niko S. Martinović.

1972 - U Službenom listu Socijalističke republike Crne Gore objavljen je ukaz o proglašenju Zakona o osnivanju  Pravnog fakulteta u Titogradu.  Zakon je usvojen na sjednicama republičke Skupštine 27, odnosno 28. aprila iste godine. Nastava  na  Pravnom fakultetu počela je školske 1972 /73, kada je i konstituisan Fakultet. Pravni fakultet članica je, i jedan od konstituenata Univerziteta Crne Gore.

1980 - U  Titogradu je otvoren Sportsko rekreacioni centar Morača s univerzalnom sportskom dvoranom, teretanom, bazenom i saunom. Prvi sportski susret organizovan u sportskom centru "Morača" bio je utakmica košarkaške reprezentacije Jugoslavije i američkog tima "Vičita".

1993 - Savjet bezbjednosti UN usvojio je rezoluciju 827. o osnivanju Međunarodnog suda za ratne zločine počinjene na tlu bivše Jugoslavije sa sjedištem u Hagu. Bio je to prvi takav sud poslije sudova u Nirnbergu 1945/46. i Tokiju 1946/48. Godine 1994. osnovan je i Međunarodni krivični sud za Ruandu sa sjedištem u tanzanijskom gradu Aruši.

2006 - Povodom odugovlačenja vlasti u Beogradu da prizna rezultat referenduma i izglasavanje nezavisnosti Crne Gore, ambasador Sjedinjenih Američkih Država u Srbiji i Crnoj Gori Majkl Polt izjavio je da bi Srbija trebalo brzo da uspostavi konstruktivan odnos s Crnom Gorom pošto je referendumom u Crnoj Gori izglasan kraj državne zajednice. Istoga dana hrvatska Vlada usvojila je posebnu izjavu o referendumu u Crnoj Gori, u kojoj je istaknuto: "Crnogorska nezavisnost i samostalnost doprinijeće daljem učvršćivanju mira, stabilnosti i saradnje između naroda i država Jugoistočne Evrope".

2011 - Američki predsjednik Barak Obama izjavio je da američki i evropski lideri moraju pogurati demokratske reforme u sjevernoj Africi i na Bliskom Istoku i prevazići sumnje u namjere Zapada u tom regionu. Obama je predstavio plan mogućih odgovora na pobune „arapskog proljeća“ i postao prvi američki predsjednik koji je održao govor pred oba doma britanskog parlamenta u istorijskoj Vestminsterskoj palati.

2011 - Predstavnici rukometnih saveza Hrvatske, Crne Gore, Srbije, Bosne i Hercegovine, Makedonije i Slovačke osnovali su u Zagrebu Reginalnu rukometnu ligu za područje jugoistočne Evrope (SEHA) i potpisali ugovor o početku takmičenja 10. septembra. SEHA liga ima dvanaest klubova – tri iz Bosne i Hercegovine, po dva iz Hrvatske, Srbije, Crne Gore i Makedonije, kao i jedan iz Slovačke.

2012 - Pored velikog bazena bečićkog hotela „Splendid“ svečano je otvorena dvodnevna konferencija zvaničnika Jugoistočne Evrope. Na konferenciji je učestvovalo 300 zvaničnika iz tridesetak država regiona, Evrope i SAD-a. Konferenciju je otvorio šef crnogorskog parlamenta Ranko Krivokapić, a organizovale su je Skupština Crne Gore i Vlada, uz logističku podršku DPS-a.

2012 - Uhapšen je sobar pape Benedikta XVI Paolo Gabrijel, optužen zbog curenja povjerljivih dokumenata iz Vatikana, uključujući i one o korupciji. Taj skandal, poznatiji kao „Vatiliks“, proizvelo je curenje povjerljivih dokumenata u italijanske medije u januaru i februaru, uključujući i lična papina pisma.

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1803 - Rođen je američki pjesnik, esejista i duhovni vođa transcendentalista Ralf Valdo Emerson. Poznata Emersonova djela: "Priroda", "Ogledi", "Društvo i usamljenost".

1889 - Rođen je ruski inžinjer avijacije Igor Ivanovič Sikorski. Izumio je helikopter 1908 . i avion sa više motora 1913.

1944 - Nijemci su u Drugom svjetskom ratu počeli vazdušni desant na Drvar gdje je bio smješten Vrhovni štab jugoslovenskih partizana.

1959 - Prijateljskim susretom košarkaša Budućnosti  i ivangradskog Radničkog, u Titogradu (današnja Podgorica) otvoren je košarkaški stadion u Njegoševom parku na obali Morače. Izgradnju stadiona pomogli su članovi KK Budućnost.

1991 - Završena je dvodnevna akcija tokom koje su Izraelci vazdušnim mostom" prebacili 15.000 etiopskih Jevreja iz Adis Abebe u Izrael.

1994 - Ruski književnik Aleksandar Solženjicin vratio se u Rusiju nakon 20 godina izgnanstva.

2001 - Deset godina nakon raspada SFR Jugoslavije, predstavnici novonastalih džava parafirali su u Beču Sporazum o podjeli imovine bivše zajedničke zemlje.

2008 - U Budvi je završeno trodnevno svjetsko takmičenje glisera u kome je pobijedio šampionski dvojac Ujedinjenih Arapskih Emirata Viktor I  Muhamed al Mari i Nadir bin Hendi. Mononautički spektakl Powerboot Class I „Hypo group montenegrin Gran prix“ posmatralo je više od 30.000 ljudi koji su u Budvu specijalno doputovali da bi prisustvovali šampionatu. Gliseri (dugački 14 metara i teški 5 tona)  na trkama budvanskim zalivom dostizali su brzinu preko 200 kilometara na sat, nošeni motorima od 1.800 konjskih snaga. Za titulu se takmičilo devet ekipa iz Ujedinjenih Arapskih Emirata, Velike Britanije, Italije, Norveške i Katara. Trke glisera datiraju od prije pola vijeka.

2009 - Žiri 62. filmskog festivala u Kanu dodijelio je Zlatnu palmu filmu austrijskog reditelja Mihaela Hanekea "Bijela traka", dok je Gran pri dodijeljen francuskom reditelju Žaku Odijaru za film "Prorok".

2013 - Savladavši Borusiju 2:1, Bajern iz Minhena peti put je u svojoj istoriji osvojio Ligu šampiona i postao prvak Evrope.

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo