Žabljak
Pretežno oblačno
23.9 °C
Pljevlja
Umjereno oblačno
23.2 °C
Herceg Novi
Vedro
32.4 °C
Nikšić
Malo oblačno
28.7 °C
Cetinje
Umjereno oblačno
27.7 °C
Bar
Pretežno vedro
29.9 °C
Podgorica
Umjereno oblačno
31.1 °C
Ulcinj
Pretežno vedro
32.8 °C
Kolašin
Pretežno vedro
23.7 °C

Kalendar

14. 08. 2019. 00:00   >>  23:46 0

14. avgust

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1040. godine grof Makbet ubio je škotskog kralja Dankana i potom vladao 17 godina. Makbetova vladavina, posebno način na koji je uzurpirao škotski prijesto, inspirisala je Šekspira za jednu od njegovih najpoznatijih drama.

1777 - Rođen je danski fizičar Hans Kristijan Ersted, osnivač nauke o elektromagnetizmu. Otkrio je magnetski učinak električne struje i po njemu je nazvana jedinica „Oe“ za jačinu magnetskog polja u elektromagnetskom CGS sistemu.

1864 - U Kotoru je odlukom bečkog dvora osnovana niža realna gimnazija, koja je 1872. prerasla u višu, a dvije godine kasnije u klasičnu gimnaziju. Dekretom dalmatinskog namjesništva, decembra iste godine utvrđeno je da se u nastavi koristi maternji jezik, a da italijanski bude uveden kao obavezan predmet u sva četiri razreda.

1876 - Nakon velike pobjede crnogorske vojske na Vučjem Dolu, u okviru operacija u Veljem ratu, na Fundini (u Kučima) odigrala se još jedna značajna bitka u kojoj je turska vojska osujećena u pokušaju da prodre do svog garnizona na Medunu. Iako su se posebno pripremali za taj poduhvat i nanijeli velike gubitke crngorskoj vojsci, Turci su pretrpjeli poraz poslije koga se nijesu usudili da krenu ka Medunu.

1899 - Crnogorski knjaz Nikola otputovao je u drugu posjetu turskom sultanu Abdulu Hamidu. Iz Bara je krenuo ratnim brodom "Izmir", a pratila ga je njegova mala jahta "Timsa", poklon  sultana Abdula Hamida. U pratnji osam  osoba, crnogorski knjaz ostao je u Istanbulu do 26. avgusta. Carigrad i sultana Hamida, knjaz Nikola je prvi put posjetio 1883. godine.

1900 - Snage evropskih velesila, SAD i Japana zauzele su Peking čime je okončan "Bokserski ustanak" u Kini. Cilj ustanka bio je protjerivanje stranaca iz Kine i domaćih hrišćana kao eksponenata stranih ugnjetača.

1910 - Za potrebe crnogorske vojske, završen je Vojni stan na Cetinju i postavljen kamen temeljac za novu dječiju bolnicu i novo hirurško odjeljenje Bolnice "Danilo I ".

1920 - U Beogradu je potpisan ugovor o stvaranju "Male Antante", vojno odbrambenog saveza Čehoslovačke i Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca protiv restauracije Habsburgovaca i revizionističkih težnji Mađarske poslije Prvog svjetskog rata. Savezu je 19. avgusta pristupila i Rumunija.

1934 - U prvi nacistički koncentracioni logor Dahau, kod Minhena, stigli su prvi zatvorenici, protivnici režima Adolfa Hitlera. Kasnije je, u Drugom svjetskom ratu, u tom logoru ubijeno 70.000 zatočenika iz okupirane Evrope.

1941 - Britanski premijer Vinston Čerčil i predsjednik SAD Frenklin Ruzvelt potpisali su "Atlantsku povelju", kojom su se založili za prava svakog naroda da izabere vlast u svojoj zemlji i da se izjašnjava o teritorijalnim promjenama. Ta je povelja kasnije  uključena u Povelju UN.

1945 - Japan je prihvatio savezničke zahtjeve za bezuslovnu kapitulaciju, čime je okončan Drugi svjetski rat. Kapitulacija je potpisana 2. septembra  na američkom bojnom brodu "Misuri" u Tokijskom zalivu.

1947 - Formirana je država Pakistan, nastala po završetku britanske vladavine u regionu i podjele azijskog potkontinenta na islamski Pakistan i Indiju, naseljenu pretežno Hindusima. Pakistan je bio podijeljen na dva dijela,  Zapadni i Istočni, koji je kasnije postao nezavisni Bangladeš.

1949 - U Zapadnoj Njemačkoj održani su prvi izbori poslije Drugog svjetskog rata. Konrad Adenauer postao je prvi kancelar Zapadne Njemačke.

1956 - Umro je njemački pisac Bertold Breht, jedan od najvećih dramskih autora i teoretičara 20. vijeka. Svjetsku slavu stekao je "Prosjačkom operom", za koju je muziku napisao njemački kompozitor Kurt Vajl. Po povratku u Njemačku 1949. koju je napustio 1933. kada su  nacisti došli na vlast, Breht je osnovao čuveno pozorište "Berlinski ansambl". Poznata Brehtova djela: "Kavkaski krug kredom" , "Majka hrabrost".

1980 - Počeo je štrajk radnika u poljskom brodogradilištu u Gdanjsku. Radnički protesti ubrzo su se proširili na cijelu zemlju i doveli do velikog društvenog preokreta u Poljskoj, a značajno su uticali  i  na promjene u ostalim komunističkim zemljama istočne Evrope.

2000 - Ruska pravoslavna ckrva proglasila je za svece posljednjeg ruskog cara Nikolaja II Romanova i članove njegove porodice, koji su ubijeni tokom Oktobarske revolucije 1918 .

2004 - U Krakovu je umro poljski pisac Česlav Miloš,  dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1980. U Krakov se vratio nakon pada „gvozdene zavjese“ 1989, poslije gotovo 30 godina života u egzilu. Sahranjen je u kripti Krakovskog samostana pored najvećih poljskih književnika, pjesnika i naučnika. Poznata djela Česlava Miloša: proza "Zarobljeni um", "Osvajanje vlasti", "Zemlja Ulro", "Druga Evropa", poezija "Gdje sunce izlazi i gdje zalazi", "Dnevna svjetlost".

2008 - Gruzijski parlament izglasao je jednoglasno da ta zemlja istupi iz Zajednice nezavisnih država, koja okuplja bivše sovjetske republike predvođene Rusijom.

2010 - Stupio je na snagu Zakon o zabrani diskriminacije u Crnoj Gori, usvojen u crnogorskom parlamentu 27. jula. Prema tom zakonu državni organi obavezni su da vode posebnu evidenciju o slučajevima svih oblika diskriminacije i da je dostave ombudsmanu.

2012 - U Beogradu je, u 90. godini, umro šahovski velemajstor Svetozar Gligorić. Šahom je počeo da se bavi u jedanaestoj godini, a titulu majstora osvojio je 1939, kao najmlađi nosilac. Krajem marta 1941, budući bez roditelja, s porodicom dr Nika Miljanića došao je u Crnu Goru, a o osjećanjima koja je gajio prema njoj posvjedočio je svojevremeno sljedećim riječima:“Crnogorci me s pravom (jer se tako i osjećam) smatraju svojim čovjekom“. Od 1943. bio je pripadnik Pete proleterske crnogorske brigade, a već 1944. organizovao je šahovski meč između Cetinja i Podgorice. Šahovski velemajstor postao je 1951, a rekordnih 12 puta bio je prvak SFRJ u šahu. Nosilac je 13 olimpijskih medalja, kao i deset medalja s evropskih prvenstava. U znak obilježavanja njegovog 60. rođendana, 1983. u Nikšiću je organizovan super turnir, najveći na ovim prostorima, između Kasparova, Spaskog, Talja i Petrosjana koji su se nadmetali s Gligorićem, Ljubojevićem i Božidarom Ivanovićem. Gligorić je bio i međunarodni šahovski sudija; ostvario je izuzetnu karijeru  šahovskog novinara i pisca, a nakon završetka šahovske karijere bavio se i muzikom. Početkom 2010. objavio je prvi CD pod nazivom „Kako sam preživeo 20. vek“, na kome se nalazi 12 kompozicija svih muzičkih pravaca.

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1457 - Gutenbergova štamparija u Majncu izdala je prvu štampanu knjigu u boji. "Majcinški psaltir" bio je štampan u crvenoj i crnoj boji.

1893 - U Francuskoj su, prvi put u svijetu, uvedene registarske tablice za motorna vozila.

1970 - SFR Jugoslavija i Vatikan obnovili su pune diplomatske odnose poslije 18-godišnjeg prekida.

1988 - Umro je italijanski konstruktor sportskih automobila Enco Ferari.

2000 - Savjet bezbjednosti UN donio je rezoluciju o formiranju posebnog suda za zločine počinjene tokom građanskog rata u Sijera Leoneu.

2005 - Kiparski avion "Boing 737" kompanije "Helios erlajnz" srušio se u Grčkoj i tom prilikom je poginuo 121 putnik i član posade.

2008 - Poljska i SAD parafirale su u Varšavi, nakon dvodnevnih pregovora, sporazum o razmještanju američkog antiraketnog štita u Poljskoj.

2009 - Policijski komesar iz Rožaja Valentin Danaj otputovao je na Kipar kao prvi predstavnik Crne Gore u mirovnoj misiji Ujedinjenih nacija u toj zemlji.

2011 - Nakon što je u finalu meča u Montrealu savladao Mardija Fiša 2:1 u setovima, srpski teniser crnogorskog porijekla Novak Đoković postao je jedini teniser u istoriji koji je u jednoj sezoni osvojio pet Masters turnira.

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo