Žabljak
Pretežno vedro
4.8 °C
Pljevlja
Vedro
6.4 °C
Herceg Novi
Vedro
13.6 °C
Nikšić
Vedro
9.8 °C
Cetinje
Pretežno vedro
17.1 °C
Bar
Vedro
15.0 °C
Podgorica
Vedro
12.9 °C
Ulcinj
Vedro
12.6 °C
Kolašin
Vedro
5.0 °C

Kalendar

02. 10. 2018. 00:00   >>  23:30 0

2. oktobar

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1803. crnogorskom narodu i glavarima upućena je gramata ruskog cara Aleksandra I, kojom je grubo i bez ikakvog osnova napadnut crnogorski vladika i gospodar  Petar I. Gramatom je zatraženo da narod i glavari razvlaste Petra I, jer se po mišljenju ruskog dvora crnogorski vladar ogriješio prema Rusiji, zaštitnici Crne Gore, time što je uspostavio saradnju s Francuskom.

1809 - Vladika Petar I uputio je iz Ostroga poslanicu crnogorskim sudijama, poručivši im: «Glavari koji hoće suci i upravitelji biti da imaju biti zakleti, da po mitu i hajteru, oli o kojemu ostalomu nepravednome načinu neće suditi, no po pravici – silnome i nejakome, bogatome i ubogome, kako koji bude zaslužio,  jednaki sud i pravdu činiti«.

1813 - Borbene snage slobodnog dijela Crne Gore, uz pomoć svojih sunarodnika u Boki pod tuđinskom vlašću, a pod komandom vladike i gospodara Petra I, oslobodili su bokeljsku provinciju od Francuza. U tom poduhvatu imali su podršku nekoliko engleskih brodova. Kontrola nad Bokom bila je uspostavljena na svim mjestima, izuzev Kotora koji je predat crnogorsko-bokeljskoj vladi nešto kasnije.

1851 - Rođen je francuski maršal Ferdinand Foš, komandant savezničkih armija u završnim operacijama u Prvom svjetskom ratu, koje su dovele do kapitulacije Njemačke. Po završetku rata postao je član Francuske akademije i,  kao prvi stranac, feldmaršal Britanije.

1869 - Rođen je indijski nacionalni vođa Mohandas Karamčand Gandi, nazvan Mahatma (velika duša), predvodnik borbe za oslobođenje Indije od britanske kolonijalne vlasti, otac moderne Indije. Gandi, najpoznatiji pobornik nenasilja u postizanju političkih ciljeva, poginuo je u atentatu koji je na njega izvršio jedan indijski fanatik u januaru 1948.

1874 - Na osnivačkom kongresu Svjetskog poštanskog saveza, koji je nakon jednogodišnjih priprema održan u Bernu u Švajcarskoj od 15. septembra do 9. oktobra, Crna Gora je primljena u članstvo te svjetske poštanske asocijacije. Prijedlog za prijem  proistekao je iz deklaracije crnogorske vlade, koja je prihvatila sve obaveze iz ugovora o osnivanju Svjetskog poštanskog saveza. Početak poštanske službe na našim prostorima datira, međutim, od 1609. kada je organizovan prenos poštanskih pošiljki ka Carigradu, koje su iz Kotora nosile crnogorske poštonoše. Drugi oktobar, dan kada je Crna Gora primljena u Svjetski poštanski savez, Dan je Pošte Crne Gore.

1895 - U Splitu je rođen jugoslovenski dirigent i kompozitor Jakov Gotovac. Autor popularne komične opere »Ero s onoga svijeta«, inspiraciju za svoja djela nalazio je prvenstveno u folkloru. Poznata djela: »Simfonijsko kolo«, »Koleda«, »Orači«, »Guslar«.

1915 - Kralj Nikola je lično predao  notu poslanicima Rusije, Francuske, Engleske, Italije i Srbije u kojoj je insistirao da se u vrijeme bugarskog napada na Srbiju organizuje akcija savezničkih trupa koje su se nalazile na crnogorskoj obali i u Dubrovniku. Srpska vlada i vrhovna komanda usprotivile su se toj kraljevoj zamisli.

1944 - Nakon šezdeset tri dana teških borbi Nijemci su ugušili ustanak stanovnika Varšave. Poginulo je oko 250 hiljada Varšavljana, veliki broj završio je u nacističkim koncetracionim logorima, a grad je gotovo potpuno uništen.

1991 - Počeo je napad Jugoslovenske narodne armije na Dubrovnik. U narednim danima, pripadnici JNA opustošili su okolinu grada, a Stari grad je granatiran i ostao je bez struje i vode.

2003 - Nobelova nagrada za književnost dodijeljena je južnoafričkom piscu Džonu Maksvelu Kuciju. Rođen je 1940. u Kejptaunu, a romansijersku karijeru počeo je 1974. Romanom "Čekajući varvare" stekao je 1980. međunarodnu slavu. Za romane "Život i vrijeme  Majkla K"(1983) i "Sramota" (1999) dobio je poznatu englesku nagradu Buker.

2006 - U Podgorici je konstituisana prva Skupština Crne Gore nakon izglasavanja državne nezavisnosti. Voljom većine poslanika (43 od prisutnih 72) za predsjednika Skupštine, tajnim glasanjem, izabran je lider Socijaldemokratske partije Ranko Krivokapić. Na početku konstitutivne sjednice intonirana je državna himna »Oj svijetla majska zoro«, koju su bojkotovali poslanici Srpske liste i koalicije SNP – NS – DSS i time izrazili svoje nepoštovanje prema himni kao državnom simbolu. Prvi parlament u nezavisnoj Crnoj Gori imao je 81 poslanika, a od tog broja bilo je samo sedam žena.

2006 - Nobelova nagrada za medicinu dodijeljena je američkim naučnicima Kregu Melou i Endrjuu Fajru za otkriće mehanizma, nazvanog interferencija RNK kojom se omogućava blokiranje određenih vrsta gena.

2007 - U Crnogorskom narodnom pozorištu otvoren je Prvi festival crnogorskog teatra. Festival je otvoren predstavom Narodnog pozorišta iz Beograda i pančevačkog Centra za kulturu »Osvrni se u gnevu«, tekst Džona Ozborna, u režiji Borisa Liješevića.

2008 - Pred Haškim tribunalom počelo je suđenje generalu Momčilu Perišiću, optuženom da je pružao podršku Vojsci Republike Srpske u ubistvu 8.000 muslimana u Srebrenici, kao i tokom gotovo četvorogodišnje opsade Sarajeva.

2011 - U Beogradu je, u 88. godini, umro crnogorski književnik, akademik Radonja Vešović, član Crnogorske akademije nauka i umjetnosti. Vešović je učestvovao u NOB-u  od 1941. do 1945; borio se u Pljevaljskoj bici i jedan je od učesnika legendarnog Stroja u Rudom. Od 1949. bio je urednik u listu »Pobjeda«, koji je izlazio na Cetinju, upravnik Cetinjskog narodnog pozorišta, član uredništva časopisa »Stvaranje«. Bio je član Savjeta Republike Crne Gore, na šta je, kao i na članstvo u Savezu komunista Jugoslavije javno dao ostavku 1985. Poznata djela – knjige pjesama: »Vijorenja«, «Krčag na vjetru«,  »Rađanje svjetla«, »Kad vrijeme stane«; knjige proze: »Kolona i vidici«, »Ratni put Prve proleterske brigade«, te putopis iz Vijetnama »Mač, što mačeve siječe«.

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1870 - Papske države plebiscitom su odlučile da se ujedine s Italijom, a prijestonica Italije premještena je iz Firence u Rim.

2006 - Predsjednik Demokratske partije socijalista Milo Đukanović saopštio je na sjednici Predsjedništva te partije da se neće kandidovati za premijera crnogorske vlade u novom mandatu. Na funkciji premijera Milo Đukanović je bio od 1991. do 1998. i od 2003. do 2006, a od 1998. do 2002. na funkciji predsjednika Crne Gore.

2009 - U Varšavi je, u 87. godini, umro Marek Edelman, posljednji preživjeli od petorice vođa ustanka Jevreja u Varšavskom getu od 19. aprila do 16. maja 1943.

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo