Žabljak
Pretežno oblačno
1.1 °C
Pljevlja
Pretežno oblačno
7.4 °C
Herceg Novi
Pretežno oblačno
12.6 °C
Nikšić
Oblačno
4.9 °C
Cetinje
Oblačno
5.2 °C
Bar
Pretežno oblačno
14.3 °C
Podgorica
Oblačno
10.0 °C
Ulcinj
Umjereno oblačno
14.8 °C
Kolašin
Oblačno
3.3 °C

Kalendar

08. 11. 2019. 00:00   >>  00:13 0

8. novembar

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1656. rođen je engleski astronom i geofizičar Edmund Halej, sekretar britanskog Kraljevskog društva i direktor Griničke opservatorije, koji je prvi odredio putanju jedne komete i predvidio njeno periodično pojavljivanje (Halejeva kometa). Halej je, naime, utvrdio da su komete iz 1682, 1601. i 1531. bile u stvari različite pojave iste komete i predvidio njen povratak 1758, što se s malim zakašnjenjem i dogodilo. Prvi je otkrio da se i zvijezde kreću i da je Sunce obična zvijezda, i  izradio prvi katalog sjajnih zvijezda južnog neba i prvu meteorološku kartu.

1674 - Umro je engleski pisac Džon Milton, po mnogima najveći engleski pjesnik uz Šekspira. Pristalica Olivera Kromvela i građanske revolucije, postaje 1649. sekretar za latinski u Kromvelovoj vladi i piše političke, religiozne i filozofske pamflete. Svoja najbolja djela napisao je nakon restauracije, slijep, siromašan i razočaran u politiku i društvo:”Izgubljeni raj”, religijski ep u dvanaest pjevanja 1663,  "Ponovo zadobijeni raj", u četiri pjevanja 1671, i iste godine tragediju "Samson (Borac)” prema biblijskoj priči o Samsonu, koja na izvjestan način odražava i pjesnikovu gorku sudbinu.

1717 - U Herceg Novom sastali su se vladika Danilo Petrović i mletački izaslanik Alvizo Moćenigo, od koga je crnogorski vladika i gospodar tražio da Venecija, na račun  usluga koje joj je Crna Gora činila na vojnom planu, obezbijedi sredstva za izdržavanje crnogorskih jedinica stacioniranih na granici, da bi spriječile iznenadne turske upade.

1785 - Tokom boravka u Petrogradu, gdje je čekao na prijem kod carice Katarine II, kako bi uticao na normalizaciju odnosa s ruskim dvorom, Petar I Petrović i njegov budući sekretar Franjo Dolči prisiljeni su, grubo i neočekivano od ruske policije, da prekinu boravak u Rusiji. Povodom tog besprimjernog postupka, vladika Petar I napisao je protestno pismo kolegiju inostranih poslova Rusije.

1847 - Rođen je irski književnik i pozorišni kritičar Bram Stoker, autor romana o Drakuli (1897), koji je za autorova života ostao potpuno nezapažen. Otkrila ga je filmska produkcija ostvarivši niz filmova o egzotičnom transilvanskom grofu-vampiru.

1851 - Tokom boravka u Beču, Danilo Petrović kojega je Njegoš testamentom odredio za nasljednika, saznavši za vladičinu smrt, odustao je od puta u Rusiju, gdje je trebalo da nastavi školovanje, i krenuo natrag u Crnu Goru da bi preuzeo rukovođenje državnim poslovima.

1858 - Poslije pobjede nad turskom vojskom na Grahovu, Crna Gora je dobila međunarodno utvrđene granice prema Otomanskom carstvu koje su garantovale velike sile: Rusija, Austrija, Francuska i Pruska.

1885 - U Skadarsko jezero uplovio je parobrod "Žabljak". Dva dana potom, njegova plovidba na liniji Rijeka Crnojevića-Virprazar-Plavnica označila je uspostavljanje prve redovne putničko-teretne linije na Skadarskom jezeru. Vapor "Žabljak", koji je u Veneciji kupio Slavo Đurković, služio je istovremeno i za poštanske potrebe.

1895 - Njemački fizičar i univerzitetski profesor Vilhelm Konrad Rendgen otkrio je X-zrake koji su po njemu nazvani Rendgenovi zraci, najpoznatiji po primjeni u medicini za razne vrste dubinskih snimanja pojedinih organa i zračenja. Za taj izum dobio je 1901. prvu Nobelovu nagradu za fiziku, a njen novac poklonio svom univerzitetu u Minhenu. U novembru 2004. Internacionalna unija za čistu i primijenjenu hemiju dala je njemu u čast 111. elementu u periodnom sistemu ime rendgenijum (Rg).

1918 - Na Cetinju je osnovan odbor pristalica bezuslovnog ujedinjenja Crne Gore i Srbije, za čijeg je predsjednika izabran dr Gavrilo Dožić i članovi Ljubo Glomazić, Spasoje Piletić i Aleksandar K. Matanović. Odbor je formiran na isti način kao i samozvani Centralni odbor za ujedinjenje, koji je trebalo da organizuje Podgoričku skupštinu, detronizuje kralja Nikolu i proglasi pripajanje Crne Gore Srbiji. 

1923 - Spriječen je pokušaj Adolfa Hitlera u Minhenu da s generalom Ludendorfom izvede puč. Vođa nacista je uhapšen četiri dana kasnije i osuđen na pet godina zatvora, ali je krajem 1924. amnestiran. Tokom boravka u zatvoru napisao je knjigu "Majn kampf" (Moja borba), koja je kasnije postala biblija nacizma.

1999 - U 101. godini umro je slovenački i jugoslovenski gimnastičar Leon Štukelj, najstariji olimpijski šampion i prvi olimpijski pobjednik s prostora bivše Jugoslavije. Štukelj, koji je samo dvije godine bio mlađi od modernih Olimpijskih igara, osvojio je šest olimpijskih medalja, među kojima tri zlatne – dvije u Parizu 1924. i jednu u Amsterdamu 1928.

2007 - U marokanskom gradu Marakešu završeno je višednevno zasjedanje 76. Generalne skupštine Interpola, na kojoj je prvi put učestvovala delegacija crnogorske Uprave policije. 

2008 - Njemački list "Bild" objavio je originalne crteže planova za gradnju koncentracionog logora Aušvic. Prema navodima tog visokotiražnog lista, 28 tehničkih crteža potiče između 1941. i 1943. i svjedoče o sistematski planiranom genocidu nad evropskim Jevrejima i prije 1942, koja je prema istoričarima važila za godinu kada je takva odluka donesena na konferenciji u Vanzeu.

2009 - U Moskvi je, u 94. godini, umro ruski nobelovac, fizičar Vitalij Ginzburg, koji je učestvovao u izradi sovjetske hidrogenske bombe. Ginzburg je Nobelovu nagradu za fiziku dobio s još dva naučnika 2003. za doprinos teoriji superprovodljivosti, odnosno mogućnosti nekih materijala da prenose elektricitet bez otpora.

2012 - U Podgorici je, u 88. godini, umro ugledni crnogorski kulturni radnik, publicista i jedan od osnivača Matice crnogorske Radun Mićković. Rođen je u selu Bezjovu u Kučima 1924, a Filozofski fakultet završio je u Sarajevu. Učestvovao je u Narodnooslobodilačkom ratu od 13. jula 1941. i bio oficir JNA do 1955. godine. Nakon vojne karijere radio je u sarajevskom časopisu „Pregled“, a potom bio pomoćnik Republičkog sekretara za obrazovanje nauku i kulturu Socijalističke Republike Crne gore, kao i član brojnih republičkih i saveznih kulturnih, naučnih i spoljnopolitičkih savjeta i komisija. Objavio je veliki broj stručnih i publicističkih radova, od kojih su najpoznatiji: „Odnos Marka Miljanova s knjazom Nikolom“,“Marko Miljanov – stvarni autor Poslanice serdaru Jolu Piletiću“, „Aktuelna pitanja razvoja crnogorske kulture 1970-1984.“, „Novo tumačenje Gorskog vijenca“, „Argumenti protiv Ćosića“.

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1793 - Prvi put je za javnost otvoren Luvr, dvorac francuskih kraljeva od 1204, koji je odlukom revolucionarne vlade 1791. pretvoren u muzej.

1960 - Kandidat Demokratske stranke Džon Kenedi postao je u 43. godini najmlađi predsjednik u istoriji SAD. Ubijen je u atentatu u Dalasu 22. novembra 1963.

2006 - Američki ministar odbrane Donald Ramsfeld podnio je ostavku zbog pobjede demokrata nad republikancima u Predstavničkom domu i Senatu, na izborima  7. novembra.

2011 - U Podgorici je, u 62. godini, umro Slobodan Stanković, novinar Radija i Televizije Crne Gore. Bio je urednik Privrednih redakcija Radija i Televizije, kao i urednik informativnih emisija Novosti dana i televizijskog Dnevnika.

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo