Žabljak
Pretežno oblačno
4.1 °C
Pljevlja
Oblačno
9.0 °C
Herceg Novi
Oblačno
14.4 °C
Nikšić
Oblačno
6.7 °C
Cetinje
Oblačno
8.5 °C
Bar
Oblačno
13.7 °C
Ulcinj
Oblačno
12.9 °C
Kolašin
Oblačno
4.7 °C

Kalendar

28. 11. 2020. 00:00   >>  01:18 3

28. novembar

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan  1121. papa Kalikst II u autentičnoj buli (zvaničnoj povelji) potvrdio je postojanje Dukljanske arhiepiskopije.  Dukljansko-barska biskupija podignuta je na stepen arhiepiskopije (nadbiskupije) bulom pape Klimenta III 1089.

1632 - Rođen je francuski kompozitor italijanskog porijekla Žan Batist Lili, tvorac klasične francuske opere, s baletom, horovima, arijama i scenskim efektima. S Molijerom je stvorio novu dramsko-muzičku vrstu – comedie ballet. Bio je glavna ličnost muzičkog života na dvoru Luja XIV i cijelog Pariza. Pripisuje mu se prva upotreba palice za dirigovanje.

1757 - Rođen je engleski slikar, bakrorezac i pisac Vilijam Blejk, pjesnik intuicije i mašte. Književnu slavu stekao je zbirkama pjesama "Pjesme iskustva" i "Pjesme nevinosti", a kao slikar poznat je po 21 ilustraciji za "Knjigu o Jovu" i ilustracijama Čoserovih "Kanterberijskih priča". Blejkova poezija postala je poznata i cijenjena tek krajem XIX vijeka i znatno je uticala na brojne pjesnike, posebno nadrealiste. Pored velikih religioznih i filozofskih poema, napisao je i određen broj lakih i neposrednih lirskih pjesama.

1820 - Rođen je njemački filozof Fridrih Engels, jedan od osnivača naučnog socijalizma i najbliži saradnik Karla Marksa. S Marksom je i jedan od najangažovanijih zastupnika osnivanja Međunarodnog udruženja radnika – “Prve internacionale”. Osnovne postavke materijalističkog poimanja svijeta izložio je u djelu "Anti-Diring", a u saradnji s Marksom napisao je "Njemačku ideologiju" i "Manifest komunističke partije". Nakon Marksove smrti napisao je i objavio još dva važna djela: “Porijeklo porodice, privatne svojine i države” (1884) i “Ludvig Fojerbah i kraj njemačke klasične filozofije” (1886).

1829 - Rođen je ruski klavirski virtuoz i kompozitor Anton Grigorjevič Rubinštajn, osnivač Konzervatorijuma u Petrogradu. Pripadao je tzv. kosmopolitskom pravcu, nasuprot "Velikoj petorici". Komponovao je operu "Demon", klavirske kompozicije, solo pjesme  (ciklus "Persijske pjesme").

1830 - Na Cetinju je odlukom narodnog zbora lišen guvernadurskog čina Vuko Radonjić, zbog sumnji da je organizovao zavjeru protiv Njegoša. Premda je bio osuđen na smrt, Radonjića je  tek ustoličeni gospodar poštedio te kazne.

1878 - Umro je Đura Jakšić najveći liričar srpskog romantizma i jedan od najdarovitijih srpskih slikara 19. vijeka. Pored poezije, koja je najvrednija u njegovom književnom opusu, pisao je pripovijetke i herojske poeme, od kojih su najpoznatije: "Na Liparu", "Ponoć", "Padajte braćo".

1907 - Rođen je Alberto Moravija, jedan od najistaknutijih i najplodnijih italijanskih književnika 20. vijeka. Autor "Ćoćare", "Rimljanke", "Rimskih priča", slavu je stekao već prvim romanom "Ravnodušni ljudi" (1929).

1908 - Crnogorska vlada  uvela je maksimalne tarife za uvoz svih vrsta robe iz zemalja s kojima Crna Gora nije imala trgovinske ugovore, što je prouzrokovalo prekid trgovinskih odnosa i s Austrougarskom.

1912 - Nakon 400 godina turske vladavine Albanija je proglasila nezavisnost,  koja je priznata na konferenciji ambasadora velikih sila u Londonu 20. decembra i Londonskim ugovorom o miru 30. maja 1913. U mjestu Valona formirana je prva privremena vlada.

1920 - Dvije godine nakon prisajedinjenja Crne Gore Srbiji održani su u Crnoj Gori izbori za Konstituantu, odnosno Ustavotvornu skupštinu prve Jugoslavije, na kojima protivnicima bezuslovnog ujedinjenja nije bilo dozvoljeno stranačko organizovanje, niti kandidovanje; Velike sile  povukle su akreditovane predstavnike pri crnogorskoj vladi u egzilu, koju su zavanično priznavale dvije godine nakon nelegalne Podgoričke skupštine.

1920 - U Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca održani su prvi izbori za Ustavotvornu skupštinu. Najviše glasova dobili su demokrate osvojivši 92 od 419 mandata i radikali sa 91 mandatom, a iznenađenje su priredili komunisti sa 50 poslaničkih mjesta. Žene, vojnici i oficiri, kao i pripadnici nacionalnih manjina, nijesu imali pravo glasa.

1945 - Umro je američki teniser i političar Dvajt Dejvis, koji je 1900. osnovao tenisko takmičenje nacija "Dejvis kup".

1952 - U Monpeljeu je, u osamdesetoj godini, umrla crnogorska princeza i posljednja italijanska kraljica Jelena Savojska, jedna od devet kćeri kralja Nikole, žena italijanskog kralja Vitoria Emanuela III. U ranoj mladosti boravila je na ruskom carskom dvoru, a Vitorija Emanuela upoznala je na prijemu povodom vjenčanja cara Nikolaja II. Na italijanskom dvoru vodila je povučen i uzoran život posvetivši se dobrotvornom radu i pomoći najugroženijima. Svoj humanizam posebno je pokazala nakon zemljotresa u Mesini 1908, spasavajući postradale iz ruševina. U znak sjećanja na te dane, u Mesini joj je, još za života, podignut spomenik. Nakon pada fašizma u Italiji (1943) sa svojim je mužem, s kojim je imala četiri kćeri i sina, otišla u egzil u Aleksandriju, da bi se nakon njegove smrti 1947. vratila u Francusku i nastanila u Monpeljeu.  Iako je titulu kraljice nosila 46 godina, sahranjena je bez pompe na groblju Sen Lazar, uz prisustvo 5.000 Francuza.

2000 - Holandski parlament odobrio je zakon kojim se dopušta eutanazija i samoubistvo uz pomoć ljekara. Time je Holandija postala prva zemlja koja je legalizovala takvu praksu.

2006 - Papa Benedikt XVI posjetio je Tursku, što je njegova prva posjeta jednoj islamskoj zemlji. U razgovoru s turskim zvaničnicama papa Benedikt je podržao napore te zemlje da uđe u Evropsku uniju i rekao da je islam religija mira, čime je ublažio nezadovoljstvo muslimana zbog njegove izjave u Regensburgu 2005,  kada je citirao vizantijskog imperatora iz XIV vijeka koji je tvrdio  da je islam nasilan i iracionalan.

2012 – Vojnom paradom i dijeljenjem torte teške 18 tona, na trgu Skenderbeg u Tirani, u prisustvu nekoliko stotina hiljada Albanaca, proslavljena je stogodišnjica nezavisnosti Albanije. Zbog izjave premijera Saljija Beriše da se „albanska zemlja“ prostire od Preveza u Grčkoj do Preševa u Srbiji, i od Skoplja u Makedoniji do Podgorice u Crnoj Gori, grčki šef diplomatije Dimitris Avramopulos otkazao je ranije najavljeno prisustvo, kao i makedonski predsjednik Đorđe Ivanov zbog izgreda prema premijeru Nikoli Gruevskom u Albaniji, čiji je automobil gađan jajima prilikom posjete koja je prethodila proslavi. Proslavi su prisustvovali predsjednik Crne Gore Filip Vujanović, premijeri Mađarske, Hrvatske i Slovenije, kao i zvaničnici Kosova i Italije.

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1905 - Irski političar Artur Grifit osnovao je u Dablinu partiju Šin fejn, koja je okupila pobornike irske nezavisnosti od Velike Britanije.

1994 - Norvežani su na referendumu odbili da se priključe Evropskoj uniji.

2005 - Ronaldinjo, zvijezda Barselone i brazilske reprezentacije, dobio je "Zlatnu loptu", prestižnu nagradu koju svake godine ugledni francuski magazin "Frans fudbal" dodjeljuje najboljem fudbaleru Evrope.

2007 - Evropska unija, Sjedinjene Države i Rusija pozvale su Srbe i Albance da spriječe izbijanje nasilja nakon neuspjeha pregovora o statusu Kosova.

2010 - U 84. godini umro je slavni holivudski komičar Lesli Nilsen.

Komentari 3

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo