Žabljak
Oblačno
-4.8 °C
Pljevlja
Oblačno
-2.8 °C
Herceg Novi
Vedro
4.1 °C
Nikšić
Vedro
2.4 °C
Cetinje
Vedro
-4.8 °C
Bar
Vedro
9.1 °C
Podgorica
Vedro
7.7 °C
Ulcinj
Vedro
5.5 °C
Kolašin
Oblačno
-1.0 °C

Kalendar

29. 11. 2021. 00:00   >>  23:54 0

29. novembar

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1516. umro je italijanski slikar Đovani Belini, najznačajniji iz porodice venecijanskih slikara, sin Jakopa i brat Đentilea Belinija, jedan od tvoraca venecijanske škole. Radio je velike oltarske slike i manje religiozne kompozicije, a najbolja djela ostvario je u starosti. Bio je učitelj Đorđonea i Ticijana. Poznata djela: “Praznik bogova”, “Dužd Leonardo Loredan”, “Bogorodica sa drvećem”, “Bogorodica na livadi”, “Isus na Maslinovoj gori”.

1780 - Umrla je austrijska carica, češka i mađarska kraljica Marija Terezija. Tokom vladavine od 1740. sprovodila je reforme u duhu prosvijećenog apsolutizma, ali i centralizaciju i germanizaciju.

1875 - Na kongresu u Ženevi, Crna Gora je primljena u međunarodnu organizaciju Crvenog krsta kao 22. članica. Iste godine, neposredno nakon dizanja Hercegovačkog ustanka, na Cetinju je osnovan odbor za pomoć Hercegovcima. Za predsjednika odbora izabran je mitropolit Ilarion Roganović. Odbor je 19. novembra prerastao u Društvo crnogorskog Crvenog   krsta. Pisani dokument o tome, da bi bio punovažan, poslat je u Ženevu na ratifikaciju. Za predsjednika Društva izabran je Visarion Ljubiša, a za sekretara Špiro Kovačević.

1918 - Načelnik srpske vrhovne vojne komande Živojin Mišić naredio je komandantu II armije, vojvodi Stepi Stepanoviću da đeneralu Radomiru Vešoviću omete ulazak u Crnu Goru. Isto naređenje dao je i pukovniku Simiću, predstavniku vrhovne komande u Zagrebu, da tako postupi i prema vojvodi Đuru Petroviću i brigadiru Milutinu Vučiniću, te da se crnogorske čete ni u kom slučaju ne šalju u Crnu Goru, u kojoj se u to vrijeme održavala nelegalna Podgorička skupština.

1918 - Na posljednjoj sjednici Podgoričke skupštine, organizovane protivno crnogorskom Ustavu i zakonima, utvrđen je program rada Izvršnog odbora koji su činili Stevo Vukotić, Marko Daković, Spasoje Piletić, Risto Jojić i Lazar Damjanović. Izglasana je i dopuna Rezolucije od 26. novembra kojom je odlučeno da se, citiramo: «sva pokretna i nepokretna imovina bivšeg kralja Nikole Petrovića Njegoša i njegove dinastije  u Crnoj Gori konfiskuje u korist naroda i da mu se zabrani ulazak u zemlju, kao i svim članovima dinastije Petrović Njegoš». O toj odluci obaviješteni su kralj Nikola, srpska vlada, sve savezničke i neutralne zemlje. Predsjedništvo Podgoričke skupštine odmah je poslalo srpskoj vladi sljedeću depešu: "Predsjedništvo je  tumač opšte narodne želje i cjelokupne Skupštine, kada moli vladu kraljevine Srbije da preduzme hitne mjere da se ova odluka u djelo provede". Time je završena  nelegalna Podgorička skupština, čije odluke nije priznala ni jedna od velikih sila.

1924 - Umro je Đakomo Pučini, najznačajniji italijanski operski kompozitor poslije Verdija. Prve časove klavira pohađao je kod mjesnog sveštenika. Za muzički poziv zainteresovao se nakon što je u Pizi čuo Verdijevu operu. Studirao je na Konzervatoriju u Milanu. Operom "Boemi" dao je prototip italijanske opere lirsko-sentimentalnog, građanskog karaktera s kraja XIX vijeka. Poznate opere: "Toska", "Madam Baterflaj", "Turandot", "Manon Lesko". Komponovaoje i koncertne kompozicije.

1932 - U Kotoru je izašao prvi broj lista za privredna i prosvjetna pitanja «Glas Boke». Urednik je bio Dušan J. Sekulović, a vlasnik Anton B.  Bartulović. List u kome su tekstovi štampani latinicom i ćirilicom izlazio je  do  29. marta 1941.

1941  - Na brdu Kadinjača kod Užica u Drugom svjetskom ratu izginuo je Radnički bataljon štiteći glavninu partizanskih snaga. Njemačke jedinice, uz podršku avijacije, prešle su Kadinjaču tek poslije pogibije 180 partizana s komandantom Dušanom Jerkovićem. Bio je to kraj Užičke Republike, osnovane krajem septembra 1941, prve slobodne teritorije u okupiranoj Evropi.

1943 - Na drugom zasjedanju Antifašističkog vijeća narodnog oslobođenja Jugoslavije u Jajcu, to Vijeće konstituisano je kao vrhovno zakonodavno i izvršno predstavničko tijelo i ustanovljen je Nacionalni komitet oslobođenja Jugoslavije. Donijeta je odluka o federativnom uređenju države, a kraljevskoj vladi u izbjeglištvu zabranjen je povratak u zemlju. Osnivanjem Zemaljskog antifašističkog vijeća narodnog oslobođenja Crne Gore i Boke, sredinom novembra i Odlukama AVNOJ- a, Crnoj Gori je vraćen dio državnog suvereniteta, koji joj je oduzet odlukama nelegitimne Podgoričke skupštine.

1945 - Ustavotvorna skupština u Beogradu ukinula je monarhiju, lišavajući dinastiju Karađorđevića svih prava u zemlji i proglasila Federativnu Narodnu Republiku Jugoslaviju.

1947 - Na inicijativu grupe podgoričkih atletičara osnovan je Atletski klub «Budućnost», za čijeg je prvog predsjednika izabran Mišo Grbić, a za sekretara Momo Vujović. Pored Vujovića, treneri su bili Savo Božarić i Vesko Sekulić. AK «Budućnost» dao je niz vrsnih atletičara, višestrukih državnih reprezentativaca, šampiona države i Balkana i učesnika olimpijskih igara, kao i evropskih i svjetskih prvenstava: Velišu Mugošu, Mirka i Dušana Vujačića, Vlada Ivanovića, Voja Vračara i mnoge druge. U dugoj i bogatoj istoriji, atletičari "Budućnosti"osvojili su preko 750 medalja na republičkim i 150 medalja na prvenstvima Jugoslavije.

1947 - Generalna skupština UN izglasala je podjelu Palestine na jevrejski i arapski dio, s Jerusalimom pod kontrolom svjetske organizacije, što je 1948. omogućilo stvaranje države Izrael.

1991 - Komisija za arbitražu Mirovne konferencije o Jugoslaviji (Badinterova komisija) objavila je rezultate međunarodne arbitraže prema kojima se SFR Jugoslavija "nalazi u procesu nestajanja", te  da su sve republike bivše federacije njeni sukcesori.

1996 - Međunarodni sud za ratne zločine u Hagu osudio je na deset godina zatvora bosanskog Hrvata Dražena Erdemovića, koji je priznao da je učestvovao u masovnoj likvidaciji bosanskih Muslimana u Srebrenici u julu 1995. To je bila prva presuda za ratni zločin jednog međunarodnog suda poslije Nirnberškog i Tokijskog procesa.

1998  - U Beogradu je, u 66. godini, umro Živojin Pavlović, jedan od najznačajnijih srpskih filmskih reditelja i književnika "nove srpske proze". Filmom se amaterski bavio od 1959, a profesionalno od 1962. Njegov film "Dezerter" (1992), prvo je filmsko djelo koje govori o tragediji rata na prostoru bivše SFR Jugoslavije. Od ostalih filmova najpoznatiji su “Kad budem mrtav i beo” i “Zadah tela”.

2002 - U Podgorici je umro Petar Tomas, doajen crnogorskog glumišta, svojevremeno prvak Crnogorskog narodnog pozorišta. Tomas je rođen1929. u Kotoru, gdje je i započeo glumačku karijeru, a specijalizirao u Poljskoj. Pamti se po brojnim ulogama, posebno kao Ivo u "Ekvinociju", Pomet u "Dundu Maroju", Ivan u "Braći Karamazovima", Teodosije Mrkojević u "Šćepanu Malom", Vladika Danilo u "Gorskom vijencu", Jason u “Medeji", Don Jure u "Gloriji". Za glumački rad dobio je brojna pozorišna i društvena priznanja.

2006 - Na Samitu NATO-a u Rigi, Crna Gora je pozvana u Partnerstvo za mir, što je prvi korak ka punopravnom članstvu u najmoćnijem svjetskom vojnom savezu. Za razliku od Srbije i Bosne i Hercegovine, koje su istovremeno pozvane u Partnerstvo za mir uz uslov da izvrše obaveze prema Hagu, Crna Gora je pozvana bez  uslovljavanja.

2008 - U Kopenhagenu je u 90. godini umro poznati danski arhitekta Jern Ucon, poznat kao projektant operske zgrade u Sidneju, jedne od najreprezentativnijih građevina u svijetu.

2010 - U Moskvi je, u 74. godini, umrla poznata ruska pjesnikinja Bela Ahmadulina. Autorka je više od trideset knjiga poezije, a prvu zbirku „Struna“ objavila je 1962.

2012 - Generalna skupština Ujedinjenih nacija podržala je rezoluciju kojom je posmatrački status Palestinske uprave unaprijeđen iz “entiteta” u “državu nečlanicu”, čime je posredno priznata palestinska država. Protivnici izglasavanja rezolucije su ocijenili da bi palestinska država trebalo da nastane kao rezultat pregovora, kao što predviđaju mirovni sporazumi iz Osla, na osnovu kojih je uspostavljena Palestinska uprava. Crna Gora je na zasjedanju bila uzdržana što, kako je obrazloženo iz Ministarstva vanjskih poslova, “nije značilo neutralnost, već duboko uvjerenje da svako pitanje iz višeslojnog izraelsko-palestinskog i bliskoistočnog mirovnog pokreta treba da se rješava u duhu sporazumijevanja, a ne prouzrokovanja novih razlika i podjela”.

2012 - Bivši komandant Oslobodilače vojske Kosova (OVK) Ramuš Haradinaj, koji je kratko bio i ministar u kosovskoj Vladi, drugi put je oslobođen optužbi za ratne zločine. Haradinajevo oslobađanje pozdravljeno je vatrometom na Kosovu, a u Srbiji je izazvalo gnjev. Haradinaj je bio optužen sa svoja dva saradnika za ubistva, okrutno postupanje i nehumane postupke, kršenje zakona i običaja ratovanja u improvizovanom zarobljeničkom logoru OVK u selu Jablanica kod Dečana. 

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1918 - Na Cetinju je izašao prvi broj političkog lista «Ujedinjenje». List je uređivao redakcijski odbor, a direktor je bio Aleksandar Matanović. Prve godine izašlo je sedam brojeva, a druge samo jedan, i to na francuskom jeziku, u čast dolaska francuskog generala Franše D'eparea.

2005 - Vatikan je donio odluku da homoseksualci ne mogu biti svještenici, kao ni muškarci s duboko ukorijenjenim homoseksualnim tendencijama, niti oni koji podržavaju gej kulturu.

2011 - Doktor Majkla Džeksona, Konrad Marej, osuđen je na četiri godine zatvora za ubistvo pop zvijezde iz nehata. Džekson, koji je postao poznat krajem 60-ih i 70-ih kao član grupe „Džekson fajv“, a kasnije imao blistavu solo karijeru, preminuo je od predoziranja ljekovima u julu 2009, prije svega od anestetika „propofol“. Taj lijek Džeksonu je prepisao i davao doktor Konrad Marej.

Pratite nas na

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo