Žabljak
Pretežno oblačno
0.7 °C
Pljevlja
Pretežno vedro
7.4 °C
Herceg Novi
Malo oblačno
12.9 °C
Nikšić
Pretežno oblačno
4.4 °C
Cetinje
9
4.9 °C
Bar
Umjereno oblačno
14.8 °C
Podgorica
Pretežno oblačno
9.4 °C
Ulcinj
Pretežno oblačno
9.4 °C
Kolašin
Oblačno
3.6 °C

Kalendar

03. 12. 2019. 00:00   >>  23:56 0

3. decembar

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1257. sklopljen je ugovor između Kotora i Dubrovnika o miru i prijateljstu između tih gradova, te da trgovci iz jednog, mogu slobodno djelovati u drugom gradu, bez plaćanja carina i dažbina, izuzev onih, kakve inače plaćaju domaći trgovci.

 

1756 - U Predišu u Bjelicama, odigarala se bitka između crnogorske i turske vojske. Po nalogu sultana Osmana III,  novi bosanski vezir Ahmet-paša trebalo je da potčini Crnu Goru sultanovoj vlasti, da naplati harač, i na Njegušima i u Katunskoj nahiji podigne utvrđenja. Vladika Vasilije napustio je Crnu Goru prije napada, s namjerom da u Beču, ili u Petrogradu izdejstvuje odlaganje  turske ofanzive, ali u tome nije uspio. Turci su napali s tri strane: od Grahova, Nikšića i Podgorice, i prodrli do Čeva. Crnogorci, bez praha i olova nijesu mogli pružiti značaniji otpor, ali je zahvaljujući vezama guvernadura Stanka Radonjića s Bokeljima, jedan Rišnjanin prebacio nekoliko hiljada fišeka. Poslije tri sata borbe, turski poraz bio je potpun. U tom sukobu teško je ranjen turski komandant Osman-paša.

   

1800 - Rođen je slovenački pjesnik France Prešern, najistaknutija ličnost slovenačke književnosti 19. vijeka. Rano se oslobodio uticaja crkve i postao radikalan, "slobodan duh", kako se onda govorilo. Završio je filozofiju prava, i u Beču je 1828. promovisan za doktora pravnih nauka. Poznavao je glavne evropske književnosti, a pored klasičnih jezika znao je njemački, francuski, italijanski, engleski i španski. Mada je dio pjesama ispjevao na njemačkom, France Prešern je svojim talentom uveo slovenačku književnost u evropsku literaturu, a slovenačku poeziju obogatio novim pjesničkim oblicima  – balada, sonet, romansa … Bio je protivnik Ilirskog pokreta i zalagao se za uspostavljanje slovenačkog jezika. Poznata djela: "Vodeni duh", "Oproštaj s mladošću" i "Sonetni vijenac".

1883 - Rođen je austrijski kompozitor Anton Vebern, jedan od najznačajnijih predstavnika Bečke atonalne škole i ekspresionizma u muzici. Stvorio je jezgrovit muzički jezik prefinjenih nijansi. Za vrijeme nacizma njegova djela su bila zabranjena, a pedesetih godina 20. vijeka postao je uzor generaciji kompozitora koji su u njegovoj muzici nalazili ishodište za punktualizam i elektronsku muziku.

1905 - Na Cetinju je potpisan ugovor o izručenju zločinaca između Knjaževine Crne Gore i Kraljevine Belgije. Dvije vlade su se obavezale da jedna drugoj izruče, uzajamno, osobe okrivljene, optužene ili osuđene za zločin, ili prestup, učinjen na zemljištu tražene strane.

 

1915 - Pod jakim udarom austrougarske vojske, 90 hiljada srpskih vojnika počelo je odstupanje s Kosova preko Crne Gore u Albaniju i na Krf, kod savezničkih trupa. Komandant vrhovne komande crnogorske vojske srpski pukovnik Petar Pešić naredio je da se glavnina crnogorske vojske angažuje na tom frontu, na kojem se odigrala i Mojkovačka bitka, čime je oslabljena odbrana Lovćenskog fronta, a time i  Crne Gore.

1919 - Umro je francuski slikar Pjer Ogist Renoar, jedan od najistaknutijih impresionista i najvećih evropskih slikara 19. vijeka. Iako je vremenski pripadao krugu impresionista, cijelog je života ostao po strani vladajućih likovnih teorija. S tim u vezi zabilježene su njegove riječi: “Govore da sam slikar-novator, nisam. Ja tek nastavljam ono što su drugi prije mene mnogo bolje učinili”. Mislio je prije svega na Vatoa i Vermera. Slikar životne topline i čiste likovne radosti, radio je portrete, aktove, kompozicije iz savremenog života, mrtvu prirodu i pejzaže, s istančanim osjećanjem za ljudska lica i prefinjen kolorit. U starosti je radio i skulpture, pretežno aktove. Poznata djela: “Mlin u Galeti”, “Žene na kupanju”, “Veslači” i dr.

1923 - Rođena je grčka operska pjevačica Marija Kalas, jedan od najvećih soprana u istoriji opere. Veliki glasovni raspon i sugestivna gluma doprinijeli su njenoj svjetskoj slavi. Karijeru je započela 1947. i s velikim uspjehom je pjevala na najvećim svjetskim operskim scenama uloge dramskog, lirskog i koloraturnog karaktera.

1930 - Rođen je francuski režiser Žan-Lik Godar, najznačajniji predstavnik francuskog "novog talasa" koji je filmovima "Do poslednjeg daha" (1959) i "Prezir" (1963) napravio revoluciju u filmskoj istoriji. Bavio se istraživanjima novih formi revolucionarnog djelovanja putem medija i eksperimentisanja s elektronskom tehnologijom što ga je 1980. učinilo poznatim na svjetskoj sceni. Više puta je nagrađivan na festivalima u Berlinu i Veneciji.

1967 - Južnoafrički hirug dr Kristijan Barnard izvršio je u bolnici "Grote Šur" u Kejptaunu, prvi put u istoriji medicine transplantaciju srca. Pacijent Luis Vaškanski  potom je, sa srcem jedne 25-godišnje djevojke nastradale u saobraćajnoj nesreći, živio 18 dana.

2000 - U Čikagu je, u 82. godini, umrla američka pjesnikinja Gvendolin Bruks, koja je ušla u istoriju kao prvi crni dobitnik Pulicerove nagrade. Nagradu je dobila 1949. za zbirku pjesama "Eni Alen".

2004 - Poslije višednevnih masovnih demonstracija, ukrajinski Vrhovni sud proglasio je nevažećim  predsjedničke izbore  održane 21. novembra u toj bivšoj sovjetskoj državi između premijera Viktora Janukoviča – bliskog Kremlju, i proevropski orjentisanog, opozicionog lidera Viktora Juščenka, i zakazao nove za 26. decembar.

2005 - Francuski film "Skriveno", austrijskog reditelja Mihaela Hanekea, proglašen je na dodjeli nagrada Akademije evropskog filma u Berlinu najboljim evropskim filmom 2005, dok je  nagrada za najbolji neevropski film pripala  američkom ostvarenju "Laku noć i srećno", u režiji Džordža Klunija.

2006 - Objavljen je testament haškog optuženika, lidera Srpske radikalne stranke Vojislava Šešelja. U političkom i ličnom testamentu, Šešelj je svim radikalima uputio zahtjev da nikad ne odustanu od čvrste nacionalne ideologije i koncepta "Velike Srbije". Od svojih pristalica zatražio je da pomažu srpske partije u Crnoj Gori, okupljene oko Srpske liste, kako bi uspjela da prevlada srpska opcija u Crnoj Gori, i Crna Gora se vrati srpstvu.

2007 - Ministar odbrane Crne Gore Boro Vučinić i američki ambasador u Crnoj Gori Roderik Mur potpisali su u Podgorici Tehnički sporazum o uklanjanju viška naoružanja i municije u Crnoj Gori. Sporazumom je predviđeno da Vlada Sjedinjenih Američkih Država za uništenje oko 1.800 tona naoružanja i municije u Crnoj Gori izdvoji  dva miliona dolara.

2010 - U Podgorici je, u 67. godini, umro ugledni podgorički advokat, član Sudskog savjeta Crne Gore Ranko Vukotić. Pravni fakultet završio je u Beogradu 1966, a po povratku u Titograd bio je sudija i predsjednik Opštinskog suda, regionalni pravobranilac samoupravljanja i sudija Vrhovnog suda Crne Gore. Burnih 90-ih angažovano se suprotstavljao populizmu, ratnim razaranjima na prostorima bivše SFRJ i poništavanju crnogorske suverenističke ideje. Učestvovao je u osnivanju Reformskih snaga i Socijaldemokratske partije Crne Gore, kao i nezavisnog nedjeljnika “Monitor”. Bio je član Upravnog odbora Fonda za humanitarno pravo u Beogradu, koji se zalagao za stvaranje nove humanističke kulture na prostoru Srbije i Crne Gore. 

2011 - Evropski Oskar, odnosno nagrada Evropske filmske akademije uručena je filmu danskog reditelja Larsa fon Trira “Melanholija”, koji je proglašen najboljim ostvarenjem u 2011. Fon Trir je nagradu Evropske filmske akademije osvojio i 1996. za film “Lomeći valove” i 2000. za “Ples u tami”, i postao drugi reditelj u istoriji koji je triput osvojio nagradu. Prvi je bio gotovo zaboravljeni Đani Amelio koji je nagrade Evropske akademije dobio 1990, 1992. i 1994.

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1908 - U Carigradu je potpisana konvencija između Crne Gore i Turske o korekciji granica između Vasojevića i Gusinja.

1910 - U Parizu je prvi put prikazana neonska lampa koju je pronašao francuski fizičar Žorž Klod.

2004 - Nakon devetogodišnje misije, međunarodne stabilizacione snage SFOR u Bosni i Hercegovini smijenile su snage Evropske unije EUFOR.

2005 - U Madridu su održane demonstracije protiv zahtjeva bogate španske regije Katalonije za većom autonomijom.

2009 - Francusko-poljski filmski reditelj Roman Polanski je, uz kauciju od tri miliona eura, pušten iz zatvora u Švajcarskoj i prebačen u kućni pritvor. Polanski je uhapšen  po nalogu američkih vlasti zbog seksualnih odnosa s maloljetnicom 1977.

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo