Žabljak
Pretežno oblačno
18.2 °C
Pljevlja
Pretežno oblačno
21.8 °C
Herceg Novi
Vedro
31.6 °C
Nikšić
Umjereno oblačno
25.9 °C
Cetinje
Umjereno oblačno
25.8 °C
Bar
Pretežno vedro
31.0 °C
Podgorica
Umjereno oblačno
32.9 °C
Ulcinj
Pretežno vedro
30.6 °C
Kolašin
Umjereno oblačno
20.7 °C

Kalendar

10. 12. 2018. 00:00   >>  23:30 0

10. decembar

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Ovaj dan obilježava se u svijetu kao Dan ljudskih prava,  u spomen na isti dan 1948, kada je Generalna skupština Ujedinjenih nacija  usvojila Univerzalnu deklaraciju o pravima čovjeka, kojom je prvi put u istoriji čovječanstva priznato pravo svih ljudi na “život, slobodu i sigurnost…” Međunarodni Dan ljudskih prava obilježava se od 1950. godine.

Na današnji dan 1520. njemački crkveni reformator Martin Luter  spalio je javno u Vitenbergu bulu u kojoj mu je papa Lav X  zaprijetio prokletstvom ako se u roku od 60 dana ne odrekne jeresi. U januaru 1521. Luter je ekskomuniciran iz rimokatoličke crkve.

1603 - Umro je engleski ljekar i fizičar Vilijam Gilbert, lični ljekar Elizabete I, prvi koji je uveo naziv za elektricitet. Njegovo djelo "O magnetima", u kojem iznosi teoriju o Zemlji kao magnetu i magnetskim silama između nebeskih tijela (1600), imalo je značajan uticaj na razvoj nauke u XVII vijeku.

1848 - Luj Napoleon  je nadmoćnom većinom od preko četiri miliona glasova dobio izbore za predsjednika Francuske. Četiri godine kasnije izveo je državni udar i proglasio se carem Napoleonom III.

1889 - U Carigradu je umro Mitar  P. Plamenac, knjaževsko-crnogorski diplomatski otpravnik. Rođen je 1852. u Boljevićima u Crmnici. Završio je Pravni fakultet na Moskovskom univerzitetu, a po povratku iz Rusije imenovan je za sekretara Ministarstva inostranih djela na Cetinju. Učestvovao je u crnogorsko-turskom ratu 1876/78 i odlikovan je Krstom Svetog Đorđa IV stepena.

1896 - Umro je švedski industrijalac Alfred Nobel, pronalazač dinamita (1867) koji je bogatstvo stečeno tim pronalaskom uložio u osnivanje fondacije iz koje će se dodjeljivati nagrade za vanredna dostignuća u različitim oblastima ljudskog djelovanja. Nobelove nagrade dodeljuje svake godine Kraljevska švedska akademija nauka na dan njegove smrti, a prvi put su dodijeljene 1901.

1915 - Nekoliko dana nakon posjete regenta Aleksandra Karađorđevića Cetinju, kralj Nikola primio je šefa srpske vlade Nikolu Pašića, koji je želio da ulije optimizam crnogorskom suverenu u sigurnu pobjedu saveznika. U tim trenucima Crna Gora je grčevito branila svoju teritoriju i gradila odstupnicu srpskoj vojsci. Nakon posjete unuka Aleksandra i Nikole Pašića, kralj Nikola se ponadao da će saveznici promijeniti odnos prema Crnoj Gori i poslati joj materijalnu, a možda i vojnu pomoć.

1918 - Da bi se pridobilo što više uglednih ljudi za odluke Podgoričke skupštine, organizovane protivno crnogorskom Ustavu i zakonima, vojvoda Stepa Stepanović razgovarao je u Sarajevu sa serdarom Jankom Vukotićem, koji je bio interniran za vrijeme austrougarske okupacije. Vukotić se, po Stepanovićevom kazivanju, protivio ujedinjenju dok su dvije države bile pod okupacijom, ali je u osnovi prihvatio sve ono što je urađeno u Crnoj Gori i svim srcem stavio svoje usluge na raspolaganje novoj državi, kojoj će, kako je Stepanović naveo, vjerno i odano služiti, kao što je služio svoju dotadašnju užu otadžbinu Crnu Goru.

1944 - U Tivatskom zalivu potopljen je parobrod “Cetinje” na kome je, kako se pretpostavlja, stradalo blizu 250 putnika: civila, pripadnika partizanskih jedinica, zarobljenih njemačkih vojnika i pripadnika italijanske partizanske divizije “Garibaldi”. Parobrod “Cetinje”, čiji je zapovjednik bio Božo Paparele, naišao je na njemačku minu i potonuo. Posmrtni ostaci žrtava, među kojima i petnaest italijanskih partizana, sahranjeni su u kolektivnoj grobnici u Donjoj Lastvi.

1964 - Nobelovu nagradu za mir dobio je Amerikanac Martin Luter King, borac za građanska prava crnaca.

1979 - Srušen je  hotel Grand na Cetinju, iako  zaštićen kao spomenik kulture. Stari hotel, koji je izdržao udar katastrofalnog zemljotresa u aprilu iste godine, umjesto revitalizacije i rekonstrukcije osuđen je na nestanak, čime je nepovratno izgubljen jedan značajan segment istorijskog jezgra prijestonice.

1991 - Jugoslovenska narodna armija  povukla se iz Zagreba i Hrvatske, ali su borbe između Srba i hrvatskih snaga nastavljene.

1996 - Predsjednik Južne Afrike Nelson Mandela potpisao je ustav kojim su svi građani, bez obzira na rasu, izjednačeni pred zakonom, kao završni čin u demontiranju sistema aparthejda u toj zemlji.

1998 - Međunarodni sud u Hagu za ratne zločine na prostoru bivše Jugoslavije osudio je bosanskog Hrvata Antu Furundžiju na 10 godina zatvora zbog mučenja i silovanja zatočenika u Bosanskom ratu. To je bila prva presuda kojom je silovanje označeno kao ratni zločin.

2001 - U Prištini je konstituisana Skupština Kosova, prva od dolaska međunarodnih snaga u pokrajinu u julu 1999. Za predsjednika je izabran Albanac Nedžat Daci, a predstavnici Srba Oliver Ivanović i Gojko Savić postali su članovi petočlanog vijeća Predsjedništva Skupštine.

2002 - Na graničnom prijelazu Konfin na Prevlaci između Crne Gore i Hrvatske potpisan je protokol o privremenom režimu za Prevlaku i južnu granicu između Hrvatske i SRJ. Tim protokolom privremeno su uređeni međusobni odnosi vezani za prelazak granice, pogranični režim, demilitarizaciju i razminiranje, za policijske i carinske nadležnosti, te druga pitanja važna za život ljudi na tom području. Protokol su potpisali ministri inostranih poslova Hrvatske i SRJ Tonino Picula i Goran Svilanović. Potpisivanju protokola pored jugoslovenskih, crnogorskih i hrvatskih predstavnika prisustvovali su i predstavnici misije Ujedinjenih nacija, koja se na Prevlaci nalazila od 1995.

2005 -  U Montrealu je završena konferencija Ujedinjenih nacija o klimatskim promjenama.  Učesnici konferencije postigli su dva dogovora o redukciji štetnih gasova i mjerama protiv globalnog zagrijavanja. Oba se odnose na nastavak Protokola iz Kjota kojim se sve industrijske zemlje obavezuju da smanje proizvodnju štetnih gasova do 2012. Protokol iz Kjota nijesu ratifikovale Sjedinjene Američke Države.

2006 - U 92. godini umro je čileanski diktator Augusto Pinoče. Pinoče je u krvavom puču 11. septembra 1973. zbacio s vlasti demokratski izabranog predsjednika Salvadora Aljendea i vladao zemljom 17 godina. Pinočeovom smrću iznevjerena je nada brojnih žrtava njegovog režima da će za zločine biti izveden pred lice pravde.

2007 - Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović i predsjedavajući Predsjedništva Bosne i Hercegovine Željko Komšić otvorili su u Podgorici ambasadu BIH. Za ambasadora je imenovan Branimir Jurkić.

2009 - Stupio je na snagu pravilnik o popuni, obuci i opremanju jedinica Vojske Crne Gore za međunarodne mirovne misije. Uz pravilnik o uslovima, Ministarstvo odbrane je utvrdilo i obrazac sertifikata koji će svaki pripadnik koji uspješno završi obuku dobiti kao dokaz spremnosti za sprovođenje precizno definisanih zadataka u međunarodnim mirovnim misijama.

2011 - U 84. godini umro je nekadašnji predsjednik Skupštine Crne Gore Milutin Tanjević. Tanjević je bio i član Predsjedništva Socijalističke Republike Crne Gore, kao i republički sekretar za unutrašnje poslove.

2012 - Povodom 70 godina Trinaestojulskog ustanka, crnogorskom  ministru kulture Branislavu Mićunoviću dodijeljena je spomen-medalja Saveza udruženja boraca i antifašista Crne Gore (SUBNOR) za poštovanje tradicije Narodnooslobodilačke borbe i uspješnu saradnju sa SUBNOR-om. Mićunoviću je nagradu uručio predsjednik SUBNOR-a Andrija Nikolić.

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1851 - Rođen je američki knjižar Melvil Djui, koji je 1870. izradio prvu decimalnu klasifikaciju, sistem klasifikacija knjiga koji se primjenjuje u bibliotekama u cijelom svijetu.

1868 - Prvi semafori za regulisanje saobraćaja u svijetu počeli su da rade u Londonu, na trgu ispred zgrade parlamenta Velike Britanije.

2008 - Premijerom filma "Gledaj me", u režiji Marije Perović, u velikom trgovačkom centru "Delta siti" u Podgorici, otvoren je bioskop "Ster cinemas", prvi te vrste u Crnoj Gori. Multipleks bioskop ima šest komfornih sala sa 1.073 mjesta, u kojima  dnevno može da se održi 30 projekcija.

2010 - Bivši hrvatski premijer Ivo Sanader uhapšen je na autoputu u Austriji. Sanader je nakon ukidanja imuniteta dan ranije napustio Hrvatsku i za njim je raspisana međunarodna potjernica. Optužen je za krivična djela zloupotrebe položaja i ovlašćenja.

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo