Žabljak
Vedro
-6.7 °C
Pljevlja
Vedro
-3.1 °C
Herceg Novi
Vedro
6.3 °C
Nikšić
Vedro
2.1 °C
Cetinje
Vedro
11.8 °C
Bar
Vedro
5.4 °C
Podgorica
Vedro
2.6 °C
Ulcinj
Vedro
6.7 °C
Kolašin
Vedro
0.6 °C

Kalendar

23. 01. 2019. 00:00   >>  23:25 0

23. januar

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1516. umro je Fernando II, kralj Aragonije od 1479, koji je sa ženom Izabelom I, kraljicom Kastilje od 1474, ujedinio te dvije glavne pirinejske države od kojih je kasnije nastala Španija. Tokom njihove vladavine osvojena je Granada 1492, posljednje mavarsko uporište; iste godine protjerani su Jevreji, a 1480. uspostavljen je inkvizicijski sud. Opremili su ekspediciju Kristofera Kolumba koja je otkrila Ameriku, a 1503. preuzeli od Francuske Napuljsku kraljevinu.

1726 - Na Cetinje je s brojnom turskom pratnjom krenuo pećki patrijarh Arsenije IV Jovanović Šakabenta, u namjeri da uspostavi veze između Crnogorske mitropolije i Pećke patrijaršije. Njegovu namjeru nije prihvatio vladika Danilo. Presretnuvši svitu pećkog patrijarha na Viru, crnogorski vladika je Arseniju IV rekao da Crna Gora nema mogućnosti da prihvati i izdržava toliku njegovu pratnju želeći da time sačuva svoj narod od dodatnih nameta za pećkog patrijarha.

1783 - Rođen je francuski pisac Mari Anri Bejl, poznat pod pseudonimom Stendal, začetnik velike književne epohe francuskog realizma. Poznata djela: "Crveno i crno", "Parmski kartuzijanski manastir", "Lisjen Leven".

1832 - Rođen je francuski slikar Eduar Mane, preteča impresionizma i začetnik novog likovnog izraza koji je označio prekretnicu u francuskom i evroprskom slikarstvu. Poznata djela: »Doručak na travi«, »Bal u Foli Beržeru«, »Balkon«, »Olimpija«.

1871 - Na Cetinju je izašao prvi broj lista za politiku i književnost »Crnogorac«. Urednik lista bio je Simo Popović, a vlasnik Jovan Sundečić. List »Crnogorac« izlazio je jednom neđeljno, na četiri strane. Sadržaj lista činile su, uglavnom, političke teme, u prvom redu savremena međunarodna pitanja, zatim  domaći događaji i vijesti iz susjednih krajeva. »Crnogorac« je prva crnogorska novina; većina njegovih pretplatnika bila je van Crne Gore, posebno u Vojvodini, Boki i u Hercegovini. Izlazio je do 15. februara 1873. kada je preimenovan u »Glas Crnogorca«. Odlukom Sekretarijata za informisanje Republike Crne Gore list je dobio status kulturno-istorijske vrijednosti pod zaštitom države.

1898 - Rođen je Sergej Mihajlovič Ejzenštajn, najznačajniji ruski filmski reditelj i teoretičar koji je snažno uticao na tokove svjetske kinematografije. Svoje ideje i iskustva iznio je u dvije knjige objavljene u Njujorku – »Filmsko osjećanje« (1942) i »Filmski oblik« (1949), a njegov film »Oklopnjača Potemkin« (1925) jedno je od remek djela filmske umjetnosti.

1908 - U Kotoru je izašao prvi broj lista »Boka«. Osnivač lista bio je Filip Lazarević, a odgovorni urednik Rudolf Sardelić. Poslije nešto više od godinu dana list »Boka« prestao je da izlazi, jer nije nailazio na odobravanje austrougarskih vlasti. Pod imenom »Glas Boke«, list se povremeno pojavljivao nakon Prvog svjetskog rata (do aprila 1941), a poslije oslobođenja ponovo je počeo da izlazi pod imenom »Boka«.

1916 - Nakon proboja Lovćenskog fronta, pada Lovćena i raspuštanja crnogorske vojske, austrougarske trupe ušle su i u Podgoricu.

1917 - U Peći je rođen crnogorski književnik, Dušan Kostić, redovni član CANU. Bio je urednik više dnevnih i književnih listova. Objavio je preko 40 knjiga poezije i proze. Dobitnik je brojnih nagrada za književno djelo.

1928 - Rođena je francuska filmska glumica Žana Moro, koja se proslavila u filmovima francuskog "novog talasa"  poslije Drugog svjetskog rata: "Lift za gubilište", "Ljubavnici", "Opasne veze", "Moderato kantabile", "Žil i Džim".

1931 - Umrla je ruska balerina Ana Pavlova, najveća umjetnica klasičnog baleta početkom 20.  vijeka.

1932 - U Narodnom pozorištu Zetske banovine na Cetinju, premijerno je izvedena drama Miroslava Krleže »Gospoda Glembajevi«, u režiji Slavka Batušića.

1989 - Umro je španski nadrealistički slikar Salvador Dali, jedan od najvećih umjetnika 20. vijeka. Radio je i kao kostimograf i scenograf u filmovima španskog reditelja Luisa Bunjuela »Andaluzijski pas« i »Zlatno doba«. Sahranjen je u kripti ispod staklene kupole u svom muzeju ( Dalijev muzej) u mjestu Figueras u Kataloniji.

2006 - U blizini Bioča, nadomak Podgorice, u 16 sati i tri minuta dogodila se teška željeznička nesreća u kojoj je stradalo 47, a povrijeđeno više od dvije stotine putnika, među kojima i devedesetoro djece. Do nesreće je došlo kada je lokalni elektromotorni voz broj 6103, koji je saobraćao od Bijelog Polja do Podgorice, na izlasku iz tunela u blizini Bioča iskliznuo iz šina i sa sva četiri vagona se survao u provaliju. Za nesreću je optužen mašinovođa Slobodan Drobnjak, koji je upravljao vozom, i još jedanaestorica zaposlenih u Željeznici Crne Gore. U sudskom postupku, mašinovođa Slobodan Drobnjak osuđen je 10. decembra 2007. na šest godina zatvora, dok su ostali oslobođeni odgovornosti za nesreću. Na Bioču je u znak sjećanja na žrtve nesreće podignut spomenik, koji je otkriven 23. januara 2008.

2007 - Specijalni izaslanik Ujedinjenih nacija Marti Ahtisari završio je svoj prijedlog za rješenje statusa Kosova, kojim je preporučeno da srpska pokrajina dobije pravo članstva u međunaronim institucijama.

2008 - U parku Vile Borgezi u Rimu, mitroplit Crnogorske pravoslavne crkve Mihailo osvještao je spomenik Petra II Petrovića Njegoša.

2011 - U Beogradu je, u 62. godini, umro pjesnik Novica Tadić, rođen u selu Smriječnu u Pivi. Objavio je 19 knjiga poezije, od kojih su najpoznatije: »Ognjena kokoš«, »Noćna svita«, »Kobac«, »Kraj godine«, »Tamne stvari«, »Lutajući oganj«. Nagrađivan je za poeziju i zaspupljen je u brojnim antologijama. Bio je dugogodišnji urednik »Književne reči«, »Vidika« i »Književne kritike«, kao i glavni i odgovorni urednik u izdavačkoj kući Rad.

2012 - Francuski Senat usvojio je predlog zakona o poricanju genocida Turaka nad Jermenima prije skoro stotinu godina. Prema predlogu zakona, poricanje da je Otomanska Turska počinila genocid nad Jermenima smatra se krivičnim djelom. Turski premijer Taip Erdogan napao je francuski parlament zbog usvajanja tog, kako je kazao, »diskriminatorskog i rasističkog« zakona.

2014 - Na kolegijumu predsjednika Skupštine Crne Gore Ranka Krivokapića usaglašen je Predlog zakona o izboru poslanika i odbornika za crnogorski parlament. Prema novom zakonu, nevidljivo mastilo i čitač spreja ustupiće na predstojećim izborima mjesto elektronskoj identifikaciji.

2014 - U Crnogorski pravosudni sistem uvedeni su javni izvršitelji, čija je nadležnost preuzimanje izvršenja pravosnažnih presuda od sudova. Na svečanom polaganju zakletve, potpredsjenik Vlade Crne Gore i ministar pravde Duško Marković uručio je uvjerenje izvršiteljima.

2014 - Haški tribunal smanjio je kazne trojici bivših političkih, vojnih, i policijskih zvaničnika Srbije i Savezne Republike Jugoslavije: Nikoli Šainoviću, Sretenu Lukiću i Vladimiru Lazareviću zbog progona i drugih zločina nad Albancima na Kosovu od marta do juna 1999. Pravosnažnom presudom Šainoviću je kazna sa 22 smanjena na 18 godina zatvora, Lukiću sa 22 na 20, a Lazareviću s 15 na 14 godina, dok je generalu Nebojši Pavkoviću, bivšem komandantu Treće armije Vojske Jugoslavije, potvrđena prvostepena kazna od 22 godine zatvora. Žalbeno vijeće Tribunala potvrdilo je nalaz iz prvostepene presude da su Šainović, Pavković i Lukić ključni učesnici „u zajedničkom zločinačkom poduhvatu“ nasilnog protjerivanja „najmanje 700 hiljada“ albanskih civila s Kosova, od marta do juna 1999, čiji je cilj bio promjena etničke ravnoteže radi zadržavanja srpske kontrole nad pokrajinom.

 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1719 - Ujedinjenjem Vaduza i Šelenberga stvorena je kneževina Lihtenštajn.

2008 - Iranski lideri obećali su da će nastaviti sa spornim nuklearnim programom bez obzira na nove sankcije UN, dan nakon što su se svjetske sile složile oko Nacrta nove rezolucije, ublažene u odnosu na zahtjeve SAD.

2012 - Evropska unija je na sastanku ministara spoljnih poslova uvela ekonomske sankcije Teheranu i zabranila uvoz iranske nafte, čime se pridružila Sjedinjenim Američkim Državama u novom paketu mjera s ciljem da se spriječi razvoj nuklearnog programa te zemlje.

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo