Žabljak
Vedro
-0.9 °C
Pljevlja
9
-0.3 °C
Herceg Novi
Vedro
11.0 °C
Nikšić
Vedro
2.6 °C
Cetinje
Vedro
0.2 °C
Bar
Vedro
11.6 °C
Podgorica
Vedro
8.1 °C
Ulcinj
Vedro
8.5 °C
Kolašin
Vedro
-2.7 °C

Nauka i tehnologija

NOVA ERA 19. 01. 2018. 14:35   >>  14:14 8

NOVA ERA

Zašto je opasno kloniranje čovjeka?

Prije 20 godina potpisan je Protokol o zabrani kloniranja ljudi, koji je postao dodatak Evropske konvencije o ljudskim pravima. Odluka je donesena zbog rođenja ovce Doli - prve životinje, stvorene na osnovu genetskog materijala odrasle jedinke. Uspjeh eksperimenta je izazvao strahove da će aktivna intervencija u evolucione procese dovesti do degeneracije čovječanstva. Opasnost od kloniranja ljudi i napretka koji su postigli naučnici posljednjih 20 godina - u materijalu RT

 

Do danas postoje dvije vrste kloniranja: reproduktivno i terapeutsko. Reproduktivno znači stvaranje ličnosti koja je genetski identična drugoj (živoj ili mrtvoj) osobi. Tokom takve operacije, jezgro ljudske somatske ćelije prenosi se u žensku polnu ćeliju, koja je oslobođena vlastitog jezgra.

Tokom terapijskog kloniranja, embrion nastaje iz odrasle ćelije. Istovremeno, razvoj embriona traje dvije sedmice. Sam embrion se koristi kao proizvod za dobijanje matičnih ćelija. Takve ćelije mogu izliječiti osobu od raznih bolesti.

Prvi put su naučnici uspješno primijenili reproduktivni pristup i stvorili životinju na osnovu genetskog materijala odrasle osobe 1996. godine. Stručnjaci su, iz ćelije odrasle ovce, uzeli jezgro s genetskim materijalom i presadili jajnu ćeliju iz koje je odstranjeno jedro, a koju su zatim postavili u surogat majku.Tako je rođen prvi genetički klon - ovca Doli.

Od tada su naučnici uspješno klonirali mnoge različite sisare - psa, mačku, kozu, svinju, kravu, miša. Čak su razmišljali i o mogućnosti uskrsavanja izumrlih životinjskih vrsta. Tako, jakutski genetičari planiraju da obnove populaciju mamuta - prve životinje koja je pala od ruke čovjeka. Prema riječima Konstantina Severinova, doktora bioloških nauka, profesora Instituta za nauku i tehnologiju Skolkovskoga instituta, moguće je kloniranje izumrlih vrsta, ali pod uslovom da je njihova DNK sačuvana. Prema ideji jakutskih naučnika, DNK se, iz ćelija mamuta, može prenijeti u jajnu ćeliju indijskog slona, koji će imati čast da rodi mamuta. Istraživači su u početnoj fazi razvoja tog projekta.

Etička pitanja kloniranja

Pošto su kloniranje proveli na životinjama, naučnici su se pitali kakvu to korist može donijeti ljudima. Ako su očigledni pozitivni rezultati terapijskog kloniranja, koji omogućuju dobijanje matičnih ćelija koje mogu izliječiti mnoge ozbiljne bolesti, ostaje nejasno kakve su posljedice reproduktivnog kloniranja kada se pojave kopije ljudi.

"Što se tiče kloniranja čovjeka, nema nikakvih problema, tehnologija je potpuno savladana. No, postoji li, zaista, potreba da se ljudi kloniraju? Mislim da bi ona mogla biti potrebna kada supružnici, iz medicinskih razloga, ne mogu dobiti genetskog nasljednika", izjavio je u intervjuu RT, doktor bioloških nauka načelnik laboratorije epigenetike Instituta za opštu genetiku Naučnog instituta Vavilov, Sergej Kiseljev.

Načelnica Odjeljenja za filozofiju obrazovanja Filozofskog fakulteta Moskva, Elena Brizgalina, ispituje, u okviru društvenog instituta posebnog tipa, posljedice primjene novih tehnologija u skladu s razvojem biomedicine

„Rezultat mogućnosti da čovjek bude kloniran, sa stanovišta bioetike, je nepoznat. - kazala je Brizgalina.

“Stvar je u tome što, kad je riječ o reproduktivnom kloniranju, podrazumijeva se, ne samo dobijanje tačne genetske kopije konkretnog čovjeka, nego i formiranje nekih potrebnih svojstava ličnosti koje, bezuslovno, ne zavise samo od genetike, nego i od uticaja socijalne sredine, koja je neponovljiva.”

U ovom slučaju, ne radi se samo o etičkim rizicima koji nastaju pri korišćenju tehnologije kloniranja, već i o povećanom riziku od mutacija. Brizgalina smatra da je nemoguće kloniranje čovjeka sa svim genetskim, ali i društveno generisanim osobinama.

"Bioetika ima negativan odnos prema reproduktivnom kloniranju, jer je u suprotnosti s ključnim načelima kao što je autonomija pojedinca. Taj princip naučnik može narušiti, ne samo kloniranjem, već i manipulacijom ljudskom DNK, smatra naučnica. "Osim toga, može nastati sukob između interesa sadašnjih ljudi i budućih generacija čovječanstva".

Naglasila je da do sada nije jasan društveni status mogućih ljudskih klonova.

"Pitanje statusa novih klonova, naročito prema roditeljstvu, srodstvu, njihovom odnosu s `originalnom ličnošću`, nije riješeno. Takođe nijesu riješena pravna pitanja, kao i pitanja vlasništva. Takve situacije znatno ograničavaju primjenu naprednih tehnologija u sferi društvene prakse ", dodala je Brizgalina.

Što se tiče terapijskog kloniranja, prema Kiseljevu, nema nikakvih tehničkih ograničenja i ono može biti potrebno." Ali, danas se pojavila jednostavnija i jeftinija tehnologija reprogramiranja, koja ima isti rezultat. Od svakog živog čovjeka može se uzeti bilo koja ćelija, recimo, kože, i reprogramirati se do njene osnove kad je moguće primijeniti tehnologiju kloniranja", objasnio je naučnik.

Igranje Boga

Velike se religije protive ljudskom kloniranju. Po njihovom mišljenju, stvarajući život, naučnici pokušavaju promijeniti mehanizme koje je stvorio Svevišnji. Naučnici pokušavaju prepraviti mehanizme koje je, s gledišta religije, stvorio Bog.

Protiv eksperimenta s ljudskim kloniranjem govorio je čelnik Katoličke crkve, papa Ivan Pavle II: "Hristov put - je put poštovanja čovjeka i sva istraživanja treba da budu usmjerena na spoznaju njega, i njegove istine, i svako bi istraživanje trebalo da ima put njegove spoznaje, a ne da se manipuliše projektom koji bi da se podmetne i arogantno smatra boljim od projekta samog Stvoritelja. Za hrišćanina, tajna je bića tako duboka da je neiscrpna za ljudsku spoznaju. "

Bivši je patrijarh Moskve i sve Rusije Aleksij II rekao: "Kloniranje ljudi je nemoralan, ludi čin koji dovodi do uništenja ljudske ličnosti i izaziva Stvoritelja".

Sadašnji se patrijarh Moskve i cijele Rusije, Ćiril, takođe, suprotstavljao upotrebi tehnologije kloniranja, što, kako je rekao, znači "napadanje Božjeg plana za čovjeka".

Međutim, odobrio je upotrebu metoda genetskog inženjeringa, koji podrazumijeva liječenje bolesti, a ne novu kreaciju.

Dalaj Lama ima sličan pogled na genetsku rekonstrukciju čovjeka. "Što se tiče kloniranja, kao naučni eksperiment, ima smisla, ako pogoduje određenoj osobi, ali ako ga često primjenjujete, to nije dobro", rekao je duhovni vođa tibetanskih budista.

  

Preveo i prilagodio

Slavko Đurđić

Komentari 8

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo