Žabljak
Oblačno
-1.8 °C
Pljevlja
Oblačno
4.3 °C
Herceg Novi
Pretežno oblačno
19.8 °C
Nikšić
Pretežno oblačno
8.7 °C
Cetinje
Pretežno oblačno
12.2 °C
Bar
Umjereno oblačno
17.3 °C
Podgorica
Pretežno oblačno
14.4 °C
Ulcinj
Malo oblačno
19.1 °C
Kolašin
Oblačno
2.1 °C

Zdravlje

[ Nacionalna geografija rs, objavila B.B. ]

NAUČNICI OTKRILI 11. 02. 2019. 07:53   >>  07:22 0

NAUČNICI OTKRILI

Bakterija koja izaziva bolesti desni, uzročnik i Alchajmera

Nekoliko laboratorija na različitim stranama svijeta, nezavisno jedna od druge, korak po korak došle su do odgovora na pitanje koje decenijama muči ljekare i milione ljudi širom svijeta – šta je uzrok Alchajmerove bolesti? Bolesti desni, naime, uzrokovane bakterijom Porphyromonas gingivalis, osim što uništavaju zube i oralno zdravlje, izgleda da uzrokuju i Alchajmerovu bolest.

Toksini pomenute bakterije koja izaziva krvarenje desni, međutim, mogu se blokirati ljekovima i tako zaustaviti napredak Alchajmerove bolesti, ili čak umanjiti simptome. Ove godine biće započeta velika klinička studija kojom se ispituje dejstvo takvog lijeka, a pominje se i vakcina protiv Alchajmera, odnosno bakterije uzročnika.

Ukoliko klinička studija da rezultat kom se nada naučna zajednica, ovo bi se moglo smatrati jednim od većih otkrića 21. vijeka, s obzirom na to da, prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije, na svijetu živi oko 30 miliona ljudi koji pate od Alchajmerove bolesti.

Svake dvije decenije broj oboljelih se udvostruči i trenutno je demencija (a Alchajmer je ubjedljivo najveći uzročnik demencije) peti najčešći uzrok smrti. Bolest je mnogo češća u nerazvijenim i srednje razvijenim zemljama, a najveća epidemija u narednim decenijama očekuje se u Kini i Indiji.

Simptomi se obično javljaju postepeno kao zaboravnost ili gubljenje kratkoročnog pamćenja ili pojma o protoku vremena, od oko 60. ili 65. godine života, ali bolest naglo napreduje i utiče na govor, samostalnost, kretanje, finu motoriku itd. Dijagnostifikovani pacijenti obično žive još tri do devet godina.

Za uzrokom Alchajmerove bolesti užurbano se traga decenijama i postojalo je mnoštvo hipeteza, od toga da uzrok ima veze sa genetikom, preko povreda glave do visokog pritiska. Jedna analiza pokazala je da su od 1998. do 2014. godine zabilježena 123 neuspjela pokušaja razvijanja lijeka za Alchajmerovu bolest, a svaki takav pokušaj liječenja uzrokovao je žustru polemiku i veliko nezadovoljstvo u naučnoj zajednici, kao i među finansijerima istraživanja.

Nova otkrića vezana za toksine bakterije Porphyromonas gingivalis još su strašnija kada znamo da oko trećina ljudi ima oboljenja desni. Da li će svi oni u starosti bolovati od Alchajmerove bolesti?

Istraživači objašnjavaju da je za razvoj Alchajmerove bolesti vezana akumulacija proteina tau i amiloida u mozgu, jer oni uništavaju neurone. Ta veza se ispituje već duži niz godina, ali nije bila dovoljno uvjerljiva. Naime, utvrđeno je i da je moguće da su oni prisutni u mozgu, ali da ne izazivaju bolest i zato je ova pretpostavka u mnogo navrata napuštana i preispitivana.

Analiza mozgova ljudi koji su živeli duže od 90 godina i do kraja života zadržali odlično pamćenje, pokazala je da čak i njihovi mozgovi, posmatrani pod lupom naučnika, pokazuju sve znake uznapredovale Alchajmerove bolesti, prije svega značajnu količinu amiloida i takozvani plak. Međutim, iz nekog razloga, bolest se nije ispoljila.

Aras Rezvanian sa Nortvestern univerziteta u Čikagu navodi da su ti ljudi imali nekakav mehanizam zaštite od toksičnih proteina i Alchajmerove bolesti, dok su drugi tvrdili da očigledno taj plak nema veze sa Alchajmerom. Čak, pokušaj uklanjanja plaka dovodi do još goreg stanja, oticanja mozga.

Sada su izgleda konačno otkrili – amiloidi nijesu uzrok bolesti, već način na koji se tijelo bori sa bakterijom, ali ne nužno i simptom bolesti. Naime, nedavna studija je načela ovu temu ispitujući vezu pamćenja i prisustva bakterije Porphyromonas gingivalis u krvi. Ispitanici koji su imali oralne probleme i visok titar nijesu bili vješti ni u prostoj matematičkoj operaciji – oduzimanju brojeva. Što je bilo više bakterije, to je bilo i lošije stanje mozga.

Veza je zatim dokazana i testiranjem na miševima – čim su ih istraživači zarazili ovom bakterijom, miševi su počeli da stvaraju protreine u mozgu, a bolest je krenula da se razvija. Farmaceutska kompanija "Cortexyme" iz San Franciska, SAD, koja je vodila ovo istraživanje, dala je zatim oboljelim miševima antibiotik koji uništava ovu bakteriju, međutim, njegovo dejstvo nije bilo toliko efikasno i bakterija je ubrzo postala rezistentna.

Zato su razvili supstancu, takozvani inhibitor bakterijske proteaze, koja blokira stvaranje štetnih proteina i kod već oboljelih miševa infekcija se smanjila, kao i proizvodnja amiloida, a čak su i neki oštećeni neuroni opstali.

Iako se već godinama svako malo u medijima pojavi senzacionalistički naslov da će Alchajmer uskoro biti izlječiv, novo istraživanje i dosadašnji testovi juče objavljeni u radu u časopisu "Science Advances", ipak daju daleko više nade. Rad su potpisali ne samo farmaceuti iz pomenute kalifornijske kompanije, već i istraživači sa ukupno 13 uglednih univerziteta i medicinskih centara koji su udruženo došli do istog zaključka, sasvim na tragu onog oko koga se već decenijama kruži.

Komentari 0

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo