Žabljak
Oblačno
2.0 °C
Pljevlja
Umjereno oblačno
4.8 °C
Herceg Novi
Oblačno
21.7 °C
Nikšić
Vedro
8.6 °C
Cetinje
Pretežno oblačno
22.3 °C
Bar
Vedro
16.9 °C
Podgorica
Umjereno oblačno
16.0 °C
Ulcinj
Pretežno oblačno
18.2 °C
Kolašin
Pretežno oblačno
6.0 °C

Izoštreno

18. 03. 2013. 07:55   >>  08:56 10

Ivan Cvejić: Strah od Beograda

Gnev ljudi u provinciji u Srbiji zbog teške ekonomske krize nije usmeren prema onima koji su odgovorni za tu krizu, već prema Beogradu (i njegovim žiteljima), koji su takodje žrtve iste te krize. Prema kome onda Beogradjani da usmere svoj gnev?

Svi su već otišli, ostao je još samo Beograd. Konačno je i na njega došao red da stupi na prvo mesto liste krivaca za sve nedaće. Nije se tek sada pojavio, uvek je bio tu negde, pri vrhu liste, ali godinama su se kao prvi po rejtingu smenjivali Hrvati, Albanci, Crnogorci, Vašington, Brisel, komunisti, NATO... Ali, nema ih više, otišli su svojim putem, a Beograd je strpljivo dočekao svoju šansu i konačno postao – krivac broj jedan.

Prisustvovao sam nedavno u Nišu debati o novom medijskom zakonu, koji bi konačno trebalo da uvede princip pravičnog trošenja budžetskih para u medijima. Nišlije, bojim se, ništa nisu razumele. Tamošnja gradska televizija se potrudila da civilizovan razgovor bude pretvoren u provincijski, populistički miting, čija je glavna poruka bila – došli ste iz Beograda da nam oduzmete televiziju! Danima je Niška TV, čiji je vlasnik gradska uprava, pozivala sugradjane da dodju na tribinu i "odbrane televiziju".

I govorile su brojne Nišlije i njihovi zemljaci iz okolnih sela, gotovo svi do jednog besni na Beograd, na njegovu nameru da uništi Nišku TV, kao što je uništio i sve ostalo u gradu i okolini!

Oko 35.000 ljudi je bez posla u Nišu, gradu od oko 250.000 stanovnika, trećem po veličini u Srbiji. Nekadašnja velika preduzeća, osim Duvanske industrije, uglavnom su zatvorena. Poslednjih godina bilo je nešto stranih investicija, ali nedovoljno da se živi bolje. U gradskom centru najviše je kockarnica, kladionica, kafića i ćumeza sa brzom hranom.

Slično je stanje i u drugim gradovima u Srbiji, verovatno je i slično raspoloženje prema Beogradu. Jer, neko mora da bude kriv za to što je život težak, za to što posla i para nema, a krivac se po pravilu ne traži u nama samima, već u nekom drugom.

Da budemo pošteni, Beograd je, ni kriv ni dužan, ipak mogao da pruži povod svojoj manjoj sabraći po Srbiji da budu ljuti na njega. Srbija je stravično centralizovana država i to odlukama državnih vlasti u poslednjih nekoliko decenija. Prikupljanje poreza i njegova distribucija korisnicima ide preko Beograda, kadrovi u gotovo svim državnim službama postavljaju se iz Beograda, za iole ozbiljniji posao morate da dodjete iz unutrašnjosti u Beograd da tražite podršku ili čak dozvolu...

"Beogradizacija" nije nova reč, postoji već dugo i ne menja smisao. Označava upravo tu snažnu centralizaciju, kao i selidbu biznisa, ljudi, ideja u Beograd, ali ima i prizvuk nečeg kolonijalnog. Loše upravljanje državom načinilo je Srbiju zemljom sa ogromnom glavom i malim telom, ali to nije samo ovdašnja anomalija. Izvedite jedan mali eksperiment. Pokušajte da reči "Beograd", "Niš", "Srbija" u ovom tekstu zamenite nazivima gradova i država koje su vam bliže i verovatno ćete dobiti sliku koja odgovara vašoj realnosti.

Medjutim, poražavajuće je stanje duha kod ljudi koji ne mogu da odbace matricu po kojoj neprijatelj ili bar krivac moraju da postoje kao izgovor za sopstveni neuspeh. Gnev ljudi u provinciji u Srbiji zbog teške ekonomske krize nije usmeren prema onima koji su, moguće, odgovorni za tu krizu – vlasnicima firmi, bankama, lokalnim vlastima, pa i državi. Gnev se usmerava prema jednom gradu (i njegovim žiteljima), koji su takodje žrtve iste te krize i trpe potpuno iste posledice. Prema kome onda Beogradjani da usmere svoj gnev?

Činjenica je da su Beograd, njegova okolina, kao i delovi Vojvodine ekonomski najvitalnija područja Srbije. Neka istraživanja su pokazala da se osim u tim područjima, ekonomska živost javlja samo još u gradovima na saobraćajnom koridoru prema Makedoniji i Grčkoj i u univerzitetskim centrima. Iako su sva ostala područja manje-više "crne rupe" u ekonomskom smislu, u svima njima, kažu istraživanja, postoje svetli primeri – dobre privatizacije, uspešne strane investicije ili lokalnog razvojnog projekta. Nema nijedne jedine varošice u kojoj baš ništa ne postoji ili ne radi. Dakle, nije tačno da je unutrašnjost Srbije ukleta, a posebno nije tačno da je za to kriv – Beograd.

Postoje i potpuno suprotna iskustva. Naime, jedna od 17 beogradskih opština nezadovoljna je time što je deo glavnog grada i već zagovara osamostaljivanje i izdvajanje iz "krovne administracije" prestonice, za koju kaže da je guši i ometa njen razvoj. Živorad Milosavljević, dugogodišnji prvi čovek Sopota, šumadijske varoši ne tako davno poznate po niskim porezima i "Eldoradu" za male i srednje privrednike, požalio se da svaki malo veći investitor odustaje od planova da gradi u Sopotu čim sazna da dozvole ne može da dobije od opštinskih vlasti, već da mora da ih traži od administracije u prestonici.

Greška je, dakle, u sistemu, a ne u tome da u Beogradu žive arogantni i koristoljubivi mrzitelji Niša, Zaječara, Užica... Uz to, Beograd je samo mesto u kojem žive stotine hiljada ljudi rodjenih ili su bar poreklom iz provincije, koji dele iste probleme sa svojima u starom kraju. Zato, pravljenje liste krivaca za sveopšte nedaće nije pitanje geografije, već ekonomije i administracije. A možda i ogledalo može u tome da pomogne. 

Komentari 10

ostavi komentar

Ostavi komentar

Pravila komentarisanja sadržaja Portala RTCG
Poštujući načelo demokratičnosti, kao i pravo građana da slobodno i kritički iznose mišljenje o pojavama, procesima, događajima i ličnostima, u cilju razvijanja kulture javnog dijaloga, na Portalu nijesu dozvoljeni komentari koji vrijeđaju dostojanstvo ličnosti ili sadrže prijetnje, govor mržnje, neprovjerene optužbe, kao i rasističke poruke. Nijesu dozvoljeni ni komentari kojima se narušava nacionalna, vjerska i rodna ravnopravnost ili podstiče mržnja prema LGBT populaciji. Neće biti objavljeni ni komentari pisani velikim slovima i obimni "copy/paste" sadrzaji knjiga i publikacija.Zadržavamo pravo kraćenja komentara.

Da biste komentarisali vijesti pod vašim imenom

Ulogujte se

Novo